Zgodnie obowiązującą ustawą z 30 maja 1996 r. o rezerwach państwowych, dzielą się one na mobilizacyjne i gospodarcze. Nowe rozwiązania wprowadzają w ich miejsce jeden rodzaj: rezerwy strategiczne. Według rządu, uprości to procedurę ich tworzenia i likwidowania, przyczyni się do zwiększenia przejrzystości funkcjonowania systemu rezerw oraz finansowania zadań w tym zakresie. Wprowadzenie jednego rodzaju rezerw oznacza, że odpowiedzialny za system rezerw strategicznych będzie jeden organ – minister gospodarki.

W projekcie ustawy przewidziano nowy sposób tworzenia rezerw strategicznych. Ich asortyment i ilości mają być określane w rządowym programie rezerw strategicznych. Do jego opracowywania i przedkładania Radzie Ministrów zobowiązano ministra gospodarki. Program będzie określany w perspektywie średniookresowej, a propozycje dotyczące tworzenia, utrzymywania oraz likwidacji rezerw będą mogły zgłaszać organy administracji rządowej realizujące zadania m.in. w zakresie bezpieczeństwa i obronności państwa, zarządzania kryzysowego, porządku i zdrowia publicznego. Propozycje te muszą wynikać z analizy aktualnych zagrożeń bezpieczeństwa państwa.

Zgodnie z projektem, rządowy program rezerw strategicznych ma być opracowywany na 5 lat. Ma być programem wieloletnim, finansowanym z budżetu państwa. Może być corocznie aktualizowany w przypadku zmiany okoliczności stanowiących przesłanki do jego opracowania. Chodzi np. o możliwość wystąpienia lub zaistnienia zagrożenia bezpieczeństwa i obronności państwa, zdrowia publicznego, klęski żywiołowej i sytuacji kryzysowej.

W projekcie ustawy określono zasady udostępniania i likwidacji rezerw strategicznych. W obecnych przepisach te kwestie nie są regulowane. Zgodnie z nowymi przepisami, w sytuacji zagrożeń, kryzysu lub klęski żywiołowej minister gospodarki będzie zobowiązany do jak najszybszego i nieodpłatnego udostępniania rezerw (z urzędu lub na wniosek). Minister gospodarki będzie mógł też rezerwy likwidować w przypadku stwierdzenia ich nieprzydatności. Likwidowane rezerwy mają być sprzedawane na giełdzie towarowej lub w przetargu na podstawie Kodeksu cywilnego.

T.Sz., CIR