R E K L A M A

W 1999 roku zakończył się w Rosji kryzys gospodarczy. Od tego czasu kraj ten przeżywa okres niesamowitej prosperity. W latach 2000 – 2006 Produkt Krajowy Brutto rósł średnio o 6,8 proc. rocznie. Tak imponujący wzrost był możliwy dzięki rekordowo wysokim cenom surowców energetycznych, których Rosja jest jednym z największych producentów. Nieustanny napływ gotówki spowodował też rozwój innych dziedzin gospodarki. Ilość inwestycji zagranicznych zwiększa się co roku o 10 proc., a rezerwy walutowe w krótkim czasie wzrosły z 12 mld do 180 miliardów dolarów.

Boomowi gospodarczemu towarzyszy rosnąca siła nabywcza Rosjan. Średnia płaca w ciągu 7 lat wzrosła z 62 do 460 dolarów miesięcznie. W Moskwie zarobki są jeszcze większe – średnio 1000 dolarów. Stolica Rosji zyskała miano jednego ze światowych centrów finansowych – w związku z tym najlepsi specjaliści zarabiają tu tyle ile w Nowym Yorku czy Londynie.

Dziś trudno o lepsze miejsce do robienia zyskownych interesów. Obroty wielu zachodnich firm rosną często o kilkaset procent rocznie. Przy okazji można więc liczyć na zrobienie tu błyskotliwej kariery. Brakuje specjalistów zajmujących się finansami, marketingiem, handlem czy technologiami IT. Fachowców potrzebują wielkie sieci handlowe, operatorzy telefonii komórkowej, firmy deweloperskie i wiele światowych koncernów działających w innych branżach. Rosja jest z pewnością świetną odskocznią i świetną szkołą przed atakiem na jeszcze bardziej ryzykowne lub prestiżowe rynki.

Pozwolenie na pracę i pobyt

Federacja Rosyjska jest krajem, który nie tylko wymaga od nas uzyskania pozwolenia na pracę, ale nawet pozwolenia na wjazd – czyli wizy. Pozwolenie na pracę mogą uzyskać osoby zarejestrowane w Rosji jako indywidualni przedsiębiorcy bez osobowości prawnej lub osoby zaproszone w charakterze zagranicznego pracownika przez pracodawcę albo zamawiającego wykonanie prac (usług) na zasadzie umów o pracę lub umów cywilno-prawnych.

Co roku władze określają ilość pozwoleń na pracę jakie mogą uzyskać osoby z zagranicy. W roku 2006 limit wynosił 329,3 tys. pozwoleń. Uzyskanie pozwolenia na pracę jest równoznaczne z uzyskaniem zwykłej wizy roboczej. Warunkiem otrzymania pozwolenia jest wpłacenie kaucji koniecznej dla ewentualnego wyjazdu pracownika odpowiednim środkiem transportu za granicę kraju. Osobą wystawiającą zaproszenie dla pracownika może być nawet indywidualny przedsiębiorca bez osobowości prawnej.

Proces przygotowania dokumentów dla zagranicznego pracownika powinien zacząć się właśnie od uzyskania pozwolenia na zatrudnienie.

Procedura i dokumenty

Wniosek o wydanie pozwolenia składa się w odpowiednim terytorialnym organie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Wszystkie dokumenty powinny być przetłumaczone na język rosyjski i notarialnie potwierdzone (np. dyplom poświadczający kwalifikacje zawodowe). Wszystkie dokumenty przygotowywane poza granicami Rosji powinny być legalizowane w odpowiednich placówkach dyplomatycznych lub wydziałach konsularnych Rosji, jeśli nie zostały przyjęte inne zasady w umowach dwustronnych.

Termin rozpatrzenia wniosku to maksymalnie 30 dni. Kolejnych 10 dni urząd ma na poinformowanie o swej decyzji.

A więc procedura zatrudniania obcokrajowca wymaga następujących dokumentów i ma następujący przebieg:

• dokumenty konieczne do wydania zgody na pracę dla każdego pracownika zagranicznego,

• wniosek o wydanie zaproszenia w celu realizacji pracy – zgłoszenie,

• pozytywna decyzja organu państwowej służby ds. zatrudnienia o celowości zaproszenia i zatrudnienia pracowników zagranicznych na terytorium Rosji,

• kopia zaświadczenia o wpisie osoby prawnej do Jednolitego Państwowego Rejestru Osób Prawnych, ewentualnie kopia dokumentu potwierdzającego dane oraz miejsce rejestracji indywidualnego przedsiębiorcy,

• kopia zaświadczenia o rejestracji w urzędzie podatkowym,

• projekt umowy o pracę,

• dokument potwierdzający opłatę skarbową za wydanie zgody.

W dalszej kolejności należy poinformować organ podatkowy zgodny z miejscem rejestracji podatkowej pracodawcy o zatrudnieniu pracownika z zagranicy.

Dodatkowe obowiązki:

• pracodawca ma obowiązek przedłożyć zaświadczenia lekarskie o zdrowiu pracownika zagranicznego (m.in. o badaniach na obecność HIV), w tym również o uzależnieniu od środków narkotycznych i psychotropowych; brak takich zaświadczeń jest podstawą do odmowy wydania pozwolenia na pracę;

• pracodawca jest zobowiązany jeszcze przed rozpoczęciem przez obywatela zagranicznego pracy udostępnić mu do podpisu zgodę na zatrudnienie.

Cały proces zatrudniania pracownika z zagranicy jest skomplikowany i długotrwały. Może trwać nawet 1,5 miesiąca. Wymaga pewnych nakładów finansowych i częstych wizyt w urzędach. Na rynku istnieją wyspecjalizowane firmy, które pomagają pracodawcom przebrnąć przez wszystkie procedury.

Pobyt na terenie Rosji

Osoba wjeżdżająca na teren Rosji wypełnia kartę migracyjną, którą dodatkowo należy zarejestrować jeśli pobyt będzie dłuższy niż 3 dni. Jest to forma dokumentu tożsamości obcokrajowca. Karta, którą wypełniamy w języku rosyjskim ma dwie części – jedną oddajemy pogranicznikowi, a drugą zachowujemy i oddajemy dopiero podczas wyjazdu. Tak więc cudzoziemiec musi posiadać trzy dokumenty: paszport, wizę i kartę migracyjną. Karty służą do kontroli legalności i czasu pobytu obcokrajowców.

Po przyjeździe do Rosji trzeba się zameldować. Dokonuje się tego w przypadku pobytu dłuższego niż 10 dni i 3 dni w przypadku Moskwy. Tego obowiązku możemy dopełnić w dzielnicowych urzędach do spraw ewidencji ludności (OWIR). Trzeba się liczyć z tym, że w urzędowej kolejce spędzimy sporo czasu.

Zakładanie działalności gospodarczej

Indywidualni przedsiębiorcy

Od 2004 roku prawo daje możliwość prowadzenia działalności gospodarczej jako prywatny przedsiębiorca bez osobowości prawnej – przedsiębiorca indywidualny. Rejestracja takiej działalności odbywa się w określonych inspekcjach podatkowych. Aby jej dokonać niezbędne są następujące dokumenty:

• podanie o państwową rejestrację (odpowiedni wzór wniosku),

• kopia dokumentu tożsamości,

• kopia dokumentu potwierdzająca prawo osoby fizycznej do czasowego lub stałego pobytu na terenie Federacji Rosyjskiej,

• dokument potwierdzający adres miejsca zamieszkania osoby rejestrującej (jeśli nie określa tego dokument potwierdzający prawo pobytu),

• opłata skarbowa.

Po osobistym złożeniu dokumentów lub wysłaniu ich pocztą rejestracja osoby fizycznej w charakterze indywidualnego przedsiębiorcy jest realizowana w terminie nie dłuższym niż 5 roboczych dni od dnia przekazania dokumentów.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (OOO)

Jest to najpopularniejsza forma prowadzenia działalności gospodarczej w Rosji. Jej założycielem może być jedna lub kilka osób fizycznych lub prawnych. Wspólników nie może być jednak więcej niż 50. Wartość kapitału zakładowego nie może być mniejsza niż 100-krotność minimalnej płacy.

Założyciele spółki zawierają umowę założycielską i zatwierdzają statut spółki. Umowa i statut spółki są dokumentami założycielskimi spółki. Wspólnicy mają możliwość wystąpienia ze spółki w dowolnym czasie. Dodatkowo nie odpowiadają za zobowiązania spółki ponad wartość swojego udziału, a spółka nie odpowiada za zobowiązania wspólnika.

Spółka akcyjna zamknięta (3AO)

Spółka ma ograniczoną ilość akcjonariuszy (do 50), a jednoosobowym uczestnikiem spółki nie może być inna jednoosobowa spółka kapitałowa. W przypadku, jeżeli liczba udziałowców spółki przekroczy 50 osób (fizycznych lub prawnych), spółka powinna przekształcić się w spółkę akcyjną typu otwartego, gdyż w przeciwnym razie na mocy prawa podlega likwidacji.

Brak tu możliwości otrzymania części majątku spółki w zamian za akcje będące własnością akcjonariusza. Jeżeli chce sprzedać swoje akcje, powinien zaproponować je pozostałym akcjonariuszom spółki i tylko w przypadku ich odmowy, ma prawo sprzedać je osobom trzecim, po cenie nie niższej od tej, którą zaproponował akcjonariuszom.

Ograniczona odpowiedzialność akcjonariuszy wyraża się tym, że nie odpowiadają oni za zobowiązania spółki, a spółka nie odpowiada za zobowiązania akcjonariusza.

Dopuszczalna jest sytuacja, kiedy w 3AO jest tylko jeden akcjonariusz. Minimalna wartość kapitału zakładowego (akcyjnego) spółki stanowi 100 minimalnych płac, a spółka musi prowadzić rejestr akcjonariuszy, w którym zapisuje się ilość i imienny zestaw akcjonariuszy, a także ilość i typ akcji, które są w ich posiadaniu.

Spółka akcyjna otwarta (OAO)

Ten rodzaj spółki akcyjnej nie ma ograniczeń co do ilości akcjonariuszy, a akcjonariusz ma prawo sprzedać swe akcje temu, kto zaoferuje mu wyższą cenę. Wartość kapitału zakładowego nie może być mniejsza od 1000-krotnej minimalnej płacy. Spółka musi prowadzić jedynie rejestr akcjonariuszy, którzy posiadają więcej niż 5 proc. akcji.

Powołanie spółki otwartej bądź zamkniętej następuje na zebraniu założycielskim. W przypadku założenia spółki przez jedną osobę decyzja podejmowana jest jednoosobowo. Założyciele spółki zawierają między sobą pisemną umowę o jej utworzeniu, określającą zasady realizacji wspólnej działalności dotyczącej tworzenia spółki, wysokość kapitału zakładowego spółki, kategorie i typy akcji podlegające podziałowi między założycieli, wysokość opłat za akcje spółki i zasady ich wnoszenia oraz prawa i obowiązki założycieli dotyczące powołania spółki. Drugim dokumentem założycielskim spółki jest jej statut.

Rejestracja spółek

Wszelka rejestracja osób prawnych odbywa się za pośrednictwem organów podatkowych – dokładniej w terenowych oddziałach urzędów podatkowych zajmujących się rejestracją płatników podatku, stosownie do miejsca siedziby osoby prawnej. Organy podatkowe umożliwiają teraz w jednym miejsce rejestrację państwową, podatkową, rejestrację w trzech funduszach socjalnych (Funduszu Ubezpieczenia Społecznego FR, Funduszu Emerytalnym FR oraz Funduszu Obowiązkowego Ubezpieczenia Zdrowotnego FR) i wpis do odpowiedniego oddziału urzędu statystycznego. Całość procedury zajmuje około 2 – 3 tygodni. Procedura rejestracji państwowej nie powinna trwać dłużej niż 5 dni. W ciągu tych pięciu dni przygotowywane jest świadectwo rejestracji osoby prawnej lub wydawana jest decyzja o odmowie rejestracji.

Aby dokonać rejestracji powinniśmy złożyć następujące dokumenty:

• podpisane przez składającego (pełnomocnika osoby prawnej) podanie o rejestrację na oficjalnym formularzu,
  

• decyzja o utworzeniu osoby prawnej w formie protokołu z zebrania założycielskiego, umowy lub innego dokumentu zgodnego z prawem Federacji Rosyjskiej,

• dokumenty założycielskie osoby prawnej – statut i umowa spółki (oryginały lub kopie poświadczone notarialnie),
  

• wypis z rejestru zagranicznych osób prawnych danego kraju pochodzenia lub inny równoważny dokument potwierdzający status prawny zagranicznej osoby prawnej-założyciela,

• potwierdzenie uiszczenia opłaty rejestracyjnej,

• wniosek o wprowadzenie do rejestru podatkowego.

Do rozpoczęcia działalności niezbędne jest także posiadanie odpowiedniej pieczęci. O jej wydanie zwrócić należy się do specjalnego rejestru pieczęci. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością niezbędne jest też założenie tymczasowego rachunku bankowego, którym trzeba umieścić połowę wartości kapitału zakładowego jeszcze przed rejestracją.

Podatki

Osoby fizyczne

Rosja należy do krajów o najniższym podatku dochodowym płaconym przez osoby fizyczne. W 2001 roku wprowadzono tu

13-procentowy podatek liniowy. To czy zapłacimy taki podatek zależy jednak od tego czy jesteśmy rezydentem podatkowym. Jeśli nie posiadamy takiego statusu zapłacimy 30 proc. podatku.

Rezydentem podatkowym zostaje osoba, która przebywa w Rosji ponad 183 dni kalendarzowych w ciągu roku. Wówczas płaci 13 proc.  podatku za wszystkie dochody osiągnięte w Rosji i poza nią. Pozostałe osoby płacą 30 proc. podatku. Dochody z dywidend są objęte 9-procentowym podatkiem. Istnieje również 35-procentowa stawka dla dochodów uzyskanych z wygranych, od niektórych lokat bankowych i wypłat ubezpieczeniowych.

Warto zaznaczyć, że niski 13-procentowy podatek zapłacą osoby, które swe życie zwiążą z Rosją na stałe. Osoby, których miejsce zamieszkania (stałego pobytu) jest wciąż w Polsce zapłacą po powrocie podatek według polskiej stawki. Jest to tak zwany nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. O tym, czy pobyt ma charakter czasowy czy nie, każdorazowo rozstrzygają okoliczności przypadku. Jeśli wynika z nich, że dana osoba przebywa za granicą w przejściowych celach, po osiągnięciu których ma zamiar powrócić do kraju, to przyjmuje się czasowy charakter jej pobytu za granicą. Nie ma tu znaczenia czas pobytu, lecz jego charakter. Wyjazd poza granice Polski w celach zarobkowych czy kształcenia nie oznacza utraty stałego miejsca zamieszkania.

Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania pomiędzy Polską i Rosją zakłada metodę odliczania proporcjonalnego. Zakłada ona, że dochód osiągany za granicą jest opodatkowany w Polsce (w przypadku osób podlegających nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu), jednak od należnego podatku odlicza się podatek zapłacony za granicą. Odliczenie to jest możliwe tylko do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany w obcym państwie.

Podatek od osób fizycznych płacony jest przez pracodawcę, a według rosyjskiego prawa, rok podatkowy musi być równoznaczny z rokiem kalendarzowym. Podatnik może liczyć na odliczenia podatkowe. Raz w życiu można od podatku odliczyć wydatki poniesione na zakup lub budowę domu lub mieszkania na kwotę do 1 miliona rubli. Odliczeniom podlegają też wydatki poniesione na cele charytatywne (do 25 proc. łącznych dochodów) i wydatki poniesione na edukację i leczenie podatnika i jego rodziny.

Osoby fizyczne płacą też podatek transportowy (za posiadany pojazd) oraz podatek od ziemi i majątku.

Podatek płacony przez osoby prawne

Podatek dochodowy od osób prawnych wynosi w Rosji 24 proc., z tego do 17,5 proc. trafia do budżetu regionu, a 6,5 proc. zasila budżet centralny. Podatek od zysku płacony jest za okres jednego roku, według formuły kwartalnej, z co miesięcznym odprowadzeniem zaliczek, lub też płacony jest co miesiąc. Rok podatkowy jest jednoznaczny z rokiem kalendarzowym.

Podatkiem tym objęte są zyski rosyjskich osób prawnych osiągnięte na terytorium Rosji i poza jej granicami, a także zyski zagranicznych osób prawnych mające swoje źródło na terenie Rosji. Podatek dotyczy dochodów ze sprzedaży towarów, pracy i usług, sprzedaży majątku oraz wszystkich innych dochodów nie wyłączonych z opodatkowania. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz przedstawicielstwa i filie zagranicznych osób prawnych zwolnione są z obowiązku płacenia co miesięcznych zaliczek i podlegają jedynie rozliczeniu kwartalnemu i rocznemu.

Podatek VAT

Obowiązują trzy stawki podatku od wartości dodanej (VAT) – 0 proc.,10 proc. i 18 proc. Większość towarów objęta jest tą ostatnią stawką. Obniżona stawka obejmuje głównie produkty żywnościowe i produkty dziecięce (zabawki, odzież). Zerową stawką podatku objęte są m.in. towary przeznaczone na eksport, usługi związane z transportem towarów i przewozem osób, np. bilety na przejazdy środkami komunikacji miejskiej.

Podatek ten naliczany jest przez sprzedawców towarów i usług oraz importerów towarów. Niektóre usługi zlecone podmiotom zagranicznym, ale wykonywane na rzecz rezydentów rosyjskich (usługi konsultingowe, dotyczące kwestii patentowych, licencji, itp.) również są objęte tym podatkiem. Podobnie usługi związane z rosyjskim rynkiem nieruchomości.

Poza wyżej wymienionymi obowiązuje tu wiele innych świadczeń podatkowych, w tym: jednolity podatek socjalny płacony przez pracodawców, podatek akcyzowy, transportowy, od gier i inne.

Warunki pracy

Umowa o pracę

Umowa pomiędzy pracodawcą, a pracownikiem powinna mieć formę pisemną. Dopuszcza się rozpoczęcie pracy po zawarciu umowy ustnej, jednak jej pisemna forma powinna być zawarta nie później niż 3 dni od rozpoczęcia pracy. Umowa powinna zwierać informację o miejscu pracy i dacie jej rozpoczęcia, a także opis stanowiska pracy, obowiązków i praw, wynagrodzenia oraz rodzaju ubezpieczenia społecznego.

Prawo wyróżnia dwa rodzaje umów: na czas nieokreślony i na czas określony, który nie może jednak przekroczyć 5 lat. Umowy zawierane na czas określony powinny w większości przypadków prowadzić do ponownego zawarcia umowy, ale tym razem na czas nieokreślony.

Czas pracy

Ustawowy czas pracy to 40 godzin tygodniowo. Prawo dopuszcza jednak przypadki, w których można pracować dłużej lub krócej. Istnieje kilka grup zawodowych, które mają skrócony czas pracy – chodzi zwłaszcza o osoby pracujące w ciężkich i niebezpiecznych warunkach. Mniej pracują też osoby niepełnoletnie i niepełnosprawni. Krótsza dniówka przysługuje osobom pracującym w nocy – o jedną godzinę i pracującym w systemie zmianowym.

Prawo dopuszcza nadgodziny. Ich ilość nie powinna jednak przekroczyć 4 godzin dziennie i 120 godzin rocznie.

Dni wolne

W Rosji jest dziesięć oficjalnych świąt państwowych, które są dniami wolnymi od pracy. Ponadto pracownikowi przysługują minimum 24 dni urlopu.

Płace

Ustawodawstwo rosyjskie określa minimalną płacę. W maju 2006 roku Duma Państwowa zdecydowała, że minimalna stawka jaką może otrzymać pracownik to 1100 rubli, czyli około 112 złotych lub 30,5 euro. To bardzo mało jak na standardy europejskie. Trzeba jednak pamiętać, że jeszcze w roku 2000 minimalna płaca wynosiła w Rosji 132 ruble. Władze czynią przymiarki, aby podnieść tą stawkę do 2000 rubli.

Płaca minimalna w powyższej wysokości stosowana jest dla regulowania wysokości pensji pracowniczej, określenia wysokości płac przy czasowej niezdolności do pracy oraz przy wyliczaniu strat wynikłych przy chorobach zawodowych lub innej utraty zdrowia wynikłej w związku z wykonywaniem zadań pracowniczych. W innych przypadkach stosowana jest druga oficjalna stawka, która od lat wynosi 100 rubli.

Średnie miesięczne wynagrodzenie osiągnęło w 2006 roku poziom 460 dolarów. Od 1999 roku zwiększając się wielokrotnie z poziomu 62 dolarów miesięcznie.

Powyższe dane w dobry sposób obrazują sytuację w dzisiejszej Rosji, gdzie rozpiętość zarobków i zamożności jest olbrzymia. Jednocześnie bowiem specjaliści pracujący w Moskwie i kliku największych miastach zarabiają olbrzymie pieniądze, nawet jak na standardy zachodnioeuropejskie. Miesięczna stawka wysokości kilkunastu tysięcy euro nie jest w Moskwie niczym wyjątkowym, a finansiści zarabiają często lepiej niż w Londynie lub Nowym Yorku.

Stale rozwijająca się gospodarka potrzebuje specjalistów, których nie jest w stanie dostarczyć rynek pracy. Ten niedobór powoduje, że poziom płac wciąż rośnie, zwłaszcza w firmach z kapitałem zagranicznym.

Najlepiej zarabiają specjaliści zajmujący się finansami. Przeciętne wynagrodzenie dyrektora finansowego w 2004 roku wyniosło 5470 dolarów w zagranicznej firmie i 3067 dolarów w firmie rodzimej. Analityk finansowy zarabiał w tym samym czasie średnio 2041 i 1589 dolarów miesięcznie. Mniej zarabiają specjaliści marketingu. Dyrektor mógł w 2004 roku liczyć na 4119 dolarów w firmie z kapitałem zagranicznym i 2640 dolarów w firmie krajowej. Analityk rynku zarabiał od 1000 do 1500 dolarów.

Płace są zróżnicowane regionalnie. W niektórych regionach osiągają zaledwie 20 proc. zarobków stołecznych. W ostatnim czasie inne duże miasta gonią jednak Moskwę. Zarobki mieszkańców Petersburga wzrosły w ciągu roku z 75 proc. zarobków moskiewskich aż do 90 proc. We Władywostoku wzrost był jeszcze bardziej spektakularny – z 55 do 73 proc.

Dla kogo praca?

Rynek pracy jest atrakcyjny głównie dla specjalistów. Swoje przedstawicielstwa otwiera tutaj mnóstwo firm z Polski i Zachodniej Europy. Od zera budowane są fabryki i inne zakłady produkcyjne. Trwający od lat boom gospodarczy i bardzo wysokie ceny paliw sprawiają, że Moskwa stała się jednym z głównych światowych centrów finansowych. Dzięki temu kraj ten nieustannie potrzebuje kadry zarządzającej, menedżerów, specjalistów z dziedziny finansów, marketingu, nieruchomości, IT czy sprzedaży.

Konkurencja jest jednak duża. Atrakcyjność rynku i duże zarobki powodują, że do Moskwy i nie tylko ściągają specjaliści z Europy Zachodniej i USA. Polscy fachowcy mają jednak tę przewagę nad rosyjskimi, że wcześniej poznali metody funkcjonowania globalnej gospodarki i zdobyli doświadczenie pracując w wielkich koncernach. Polak różni się też od przybyszów z Zachodu – nasza przewaga to odporność na biurokrację i podobna mentalność.

Szczególnie duże szanse mają specjaliści tych dziedzin, które rozwijają się w Rosji od podstaw. Jest tak w przypadku wielkich sieci handlowych czy operatorów telefonii komórkowej. Pracę znajdą też specjaliści działający w branży deweloperskiej – to z powodu boomu budowlanego. Trudniej przebić się w branży surowców energetycznych. Gaz i ropa to tradycyjna domena wielkich, kontrolowanych przez państwo koncernów, posiadających swe liczne kadry.

Dobrym sposobem na start na tamtejszym rynku pracy jest praca w rosyjskim przedstawicielstwie polskiej firmy. Nasi przedsiębiorcy korzystając z koniunktury inwestują tutaj coraz większe pieniądze, otwierają przedstawicielstwa, sieci handlowe i zakłady produkcyjne.

Gdzie szukać pracy?

Do poszukiwań najlepiej przystąpić na miejscu w Polsce. Przed ewentualnym wyjazdem do Rosji, nasz przyszły pracodawca i tak musi uzyskać pozwolenie i załatwić liczne biurokratyczne formalności. Trzeba więc uzbroić się w cierpliwość.

Oferty pracy, choć nie tak liczne możemy znaleźć w polskich agencjach pośrednictwa pracy i agencjach headhunterskich. Znacznie więcej ofert znajduje się jednak w agencjach rosyjskich. Warto je monitorować i rozsyłać swoje CV.

Coraz więcej polskich firm szykuje się do ekspansji na Wschodzie. Buduje zakłady produkcyjne i zakłada przedstawicielstwa. Praca w takiej firmie to dobry przyczółek dla osób myślących o stałej pracy w Rosji. Warto zainteresować się także bezpośrednim kontaktem z firmami działającymi w Rosji i wysłać im swoją ofertę pracy.

Koszty życia

W rankingach najdroższych miast świata Moskwa zajmuje zawsze jedno z czołowych miejsc. Taniej jest na prowincji, tam jednak nie znajdziemy tak atrakcyjnej pracy jak w stolicy. Największe miasta też są zresztą dosyć drogie.

Największy udział w wydatkach ma zakup lub wynajęcie mieszkania. Średnia cena m² apartamentu w centrum Moskwy wynosiła w 2006 roku 7257 dolarów. Mieszkania budowane poza centrum kosztują nawet trzykrotnie mniej, a za m² trzeba zapłacić przeciętnie 2454 dolarów.

Za wynajem dwupokojowego mieszkania możemy zapłacić nawet 1200 dolarów miesięcznie. Dlatego warto doprowadzić do tego, aby zakwaterowanie było obowiązkiem naszego pracodawcy. Oszczędzimy nie tylko pieniądze, ale również wiele czasu, który musielibyśmy poświęcić na walkę z biurokracją.

Ceny żywności są bardzo zróżnicowane. Możemy w Moskwie znaleźć sklepy i restauracje gdzie ceny są wyższe niż w Nowym Jorku. Podobnie jest w Petersburgu gdzie koszty życia przypominają te krakowskie lub warszawskie, są jednak strefy niedostępne dla przeciętnego zjadacza chleba. Najdroższe miejsca to centra miast i najbardziej reprezentacyjne ulice, np. Newski Prospekt w Petersburgu. Poza centrum jest dużo taniej. Za pizzę możemy zapłacić od 20 do 50 złotych, a za uliczne jedzenie od 3 do 8 złotych.

W rosyjskich miastach możemy za to liczyć na tani transport publiczny. Słynne moskiewskie metro należy do jednych z najtańszych środków transportu. Pojedynczy bilet kosztuje 17 rubli, czyli niecałe 2 złote. Dzięki biletom wielokrotnym i czasowym cena pojedynczego przejazdu może spać nawet do 14 rubli. Cena przejazdu autobusem, trolejbusem i tramwajem to 15 rubli. Popularnym sposobem podróżowania są prywatne taksówki, w których prywatni kierowcy za odpowiednią opłatą przewożą pasażerów. Taksówki oficjalne są dużo droższe.

W Petersburgu ceny pojedynczego biletu na metro, autobus, tramwaj czy trolejbus wynoszą 14 rubli. W tym przypadku zakup biletu wielokrotnego użytku lub czasowego również zmniejsza cenę biletu.

Pomiędzy Warszawą i Moskwą istnieją regularne, codzienne połączenia kolejowe, obsługiwane zarówno przez PKP, jak i koleje rosyjskie. Podróż na tej trasie trwa około 24 godzin. Koleją można dojechać bezpośrednio także do Sankt Petersburga oraz kilku innych rosyjskich miast. Jest to najpewniejszy środek transportu, umożliwiający dotarcie w wiele oddalonych obszarów Rosji. W części europejskiej sieć kolejowa jest dobrze rozbudowana i łączy wszystkie ważniejsze ośrodki miejskie.

Od pewnego czasu przestała obowiązywać podwójna taryfa na przejazdy koleją. Obcokrajowcy płacą teraz tyle samo co miejscowi. Przy zakupie biletu na pociąg należy okazać paszport. Wymóg ten nie dotyczy kolejek podmiejskich i miejskich.

Zakup nieruchomości

W czasach Związku Radzieckiego ludzie tam mieszkający nie mieli prawa do posiadania nieruchomości. Prawo do własności pojawiło się dopiero w nowej rosyjskiej konstytucji z 1993 roku. Od tego czasu trwa proces uszczegółowienia i dostosowywania prawa do nowych warunków. To wszystko sprawia, że proces pozyskania nieruchomości nie należy do najłatwiejszych. Od 2001 roku uregulowano też problem własności ziemi. Według nowego Kodeksu ziemskiego, grunt został na stałe powiązany z budowlami postawionymi na jego obszarze.

Z prawnego punktu widzenia obcokrajowcy mają pełne prawo do nabywania nieruchomości w Rosji. W większości przypadków nieruchomości nabywane są od prywatnych właścicieli, a dokumentem potwierdzającym zawarcie transakcji jest umowa zawarta pomiędzy stronami. Zawarcie umowy nie oznacza jednak, że automatycznie otrzymamy prawo do nieruchomości.

Przejście prawa własności dokonuje się wraz z urzędową rejestracją, a nie wraz z podpisaniem umowy, a rejestracja prawa własności gruntu musi nastąpić jednocześnie z rejestracją prawa własności budynku. Istnieją pewne ograniczenia w nabywaniu gruntów – chodzi o ziemię wyłączoną z obrotu decyzją państwa (grunty rolne, złoża mineralne, własność państwa). Obcokrajowcy nie mogą też nabywać ziemi w strefie przygranicznej, a ta nie jest dokładnie określona – może znajdować się na przykład w okolicach terenów wojskowych.

Przed nabyciem nieruchomości obcokrajowcy zobowiązani są do uregulowania swojego statusu prawnego, czyli muszą otrzymać pozwolenie na pracę i zamieszkanie, pozwolenie na czasowy pobyt na terytorium Rosji, wizę i tak dalej. Wśród tych dokumentów, które należy złożyć do organów rejestracyjnych, jest również dokument potwierdzający faktyczne przebywanie w miejscu zameldowania.

Wszystko to sprawia, że zakup i rejestracja nieruchomości może być skomplikowana i długotrwała. Najlepszym rozwiązaniem wydaje się więc skorzystanie z usług sprawdzonej agencji prawnej lub biura nieruchomości. Podstawowa zasada to bardzo dokładnie sprawdzić ofertę oraz ewentualne osoby, które załatwiają formalności.

Przydatne strony WWW:

Ambasada Polski w Moskwie

Wydział Promocji, Handlu i Inwestycji

Ambasada Federacji Rosyjskiej w Warszawie

Przewodnik dla przedsiębiorców

Oficjalna strona rządowa

Rosyjska Izba Przemysłowo Handlowa

Przelicznik czasu i walut

Prawo pracy w języku angielskim

Ceny w Moskwie

Agencja Konsultacji i informacji biznesowej

The St. Petersburg Times (ang.) – zawiera oferty pracy, nieruchomości, wiadomości i wiele innych

The Moscow Times (ang.) – zawiera oferty pracy, nieruchomości, wiadomości i wiele innych

Portale zawierające oferty pracy:

www.careercenter.ru/index.html – ang.

www.hro.ru - ang.

www.job.ru

www.rabota.ru

www.work.ru

Prasa:

Komsomolska Prawda

Izvestia

Ekspert – dziennik biznesowy

Ros Biznes Konsalting

Transport:

Koleje Rosyjskie

Rozkłady połączeń lotniczych

Narodowy przewoźnik lotniczy Aeroflot

Rozkład lotów lotniska Szeremietiewo

Mapa Moskwy i samochodowy przewodnik

Moskwa:

Metro

Tramwaj

Petersburg:

Metro

Polska strona z poradami i informacjami o mieście

Mateusz Grabowski