Sprawą zasadniczą jest zakwestionowanie wzorca oświadczeń lustracyjnych, co faktycznie uniemożliwiło lustrację. Trybunał zlecił Sejmowi opracowanie nowego formularza, ale posłowie nie zdążyli do tej pory uchwalić odpowiednich zapisów.

Nadal jednak obowiązują przepisy, które nakładają obowiązek dokonywania lustracji kandydatów na określone funkcje publiczne, m.in. prawników i parlamentarzystów. W dalszym ciągu istnieje także nakaz zamieszczania oświadczenia kandydatów na posłów czy senatorów w obwieszczeniach wyborczych.

— Brak zgodnego z Konstytucją RP ustawowego wzorca oświadczenia lustracyjnego nie tylko czyni lustrację praktycznie niewykonalną, ale uniemożliwia, moim zdaniem, przeprowadzenie ewentualnych wyborów parlamentarnych — podsumowuje, w datowanym na ostatni piątek liście do premiera, Janusz Kochanowski.

Wystąpienie RPO związane jest z zawirowaniami w rządzie, zdymisjonowaniem Andrzeja Leppera z funkcji ministra rolnictwa i wicepremiera i afera korupcyjna w resorcie rolnictwa. Samoobrona zagroziła wyjściem z koalicji, a premier Jarosław Kaczyński nie wykluczył w takiej sytuacji wcześniejszych wyborów.

(A.P.)