Jarosław Kaczyński podkreślił, że zmiany w ustawie są tak daleko idące, że „spokojnie można mówić o nowym Kodeksie karnym".

— Mamy tu do czynienia z aktem, którego sensem jest odejście od krytykowanego przez nas bardzo mocno Kodeksu karnego z 1997 r., tego kodeksu, który jest kojarzony z nazwiskiem prof. Zolla przede wszystkim — powiedział premier. Jego zdaniem po uchwaleniu zmian będziemy mieli „faktycznie do czynienia z zupełnie nową jakością”.

Szef rządu przedstawił ogólne założenia nowelizacji. Główne kierunki proponowanych przez rząd zmian to: zaostrzenie kar za najgroźniejsze przestępstwa oraz rozszerzenie odpowiedzialności karnej wobec osób, które ukończyły 15, a nie ukończyły 17 lat.

Nowelizacja wprowadza wiele nowych rodzajów przestępstw. — Stworzono nowe typy przestępstw odpowiadające dzisiejszej praktyce środowisk przestępczych — podkreślił premier.

Podwyższone mają być grzywny, do najwyższej w wysokości 7 mln 200 tys. zł.

— Kodeks Karny z 1997 r. obniżał odpowiedzialność za najgroźniejsze zbrodnie — stwierdził Zbigniew Ziobro. Teraz zaostrzone mają być kary za czyny przeciw życiu i zdrowiu, w ramach mafijnej zorganizowanej przestępczości oraz zbrodnie popełniane przez nieletnich.

— W wyniku zmian w Kodeksie karnym poczucie bezkarności najgroźniejszych przestępców się zmniejszy, co powiększy poczucie bezpieczeństwa Polaków — zapewnił minister sprawiedliwości.

— To, co najistotniejsze, to myślenie w interesie ofiary przestępstwa, czyli rozszerzenie prawa dochodzenia odszkodowań oraz prawa do obrony — ocenił Ziobro.

Nowela rozszerza uprawnienia osób pokrzywdzonych w zakresie dochodzenia odszkodowań za wszystkie przestępstwa (obecnie jest to możliwe tylko w przypadku niektórych przestępstw). Poszerzone zostaje też prawo do obrony koniecznej. Jeżeli przekroczenie obrony koniecznej nastąpi pod wpływem strachu lub wzburzenia, w miejsce dotychczasowego obligatoryjnego odstąpienia przez sąd od wymierzenia kary, wprowadzona ma być instytucja „niepodlegania karze", zgodnie z którą do procesu nie będzie w ogóle dochodzić.

Zmiany w Kodeksie karnym przewidują również obligatoryjne orzeczenie przez sąd przepadku prowadzonego przez sprawcę pojazdu w razie przestępstwa prowadzenia go po pijanemu — powiedział wiceminister sprawiedliwości Andrzej Kryże.

Według niego karalne ma też być publiczne propagowanie pedofilii, m.in. w Internecie, oraz już samo podjęcie przygotowań do pedofilii (np. przez podszywanie się pod dziecko w Internecie).

Rządowy projekt zaostrza też odpowiedzialność karną recydywistów. Proponuje się, by po wyroku, w przypadku najbardziej dotkliwych przestępstw, publikowano wizerunek sprawcy.

— Narzędzie walki z przestępczością, po uchwaleniu tego kodeksu, będzie nieporównanie sprawniejsze niż dotychczas. (...) Wytoczyliśmy ciężkie działa — podsumował premier Jarosław Kaczyński.

(M.S.)