W 2010 roku wysokość refundacji składki przekazywanej z budżetu państwa do funduszy to około 1,6 proc. PKB. – Jesteśmy na spirali wzrostu długu publicznego z ryzykiem przekroczenia progu zadłużenia. Po dekadzie uważamy, że reforma emerytalna wymaga korekty ze względu na bezpieczeństwo finansów publicznych. Propozycje rządu stwarzają warunki dla zmniejszenia skali emisji długu, utrzymania stabilności i wiarygodności fiskalnej. Dzięki zmianom zmniejszone zostaną potrzeby pożyczkowe państwa oraz stworzenie zostaną warunki dla dodatkowego oszczędzania na starość – stwierdził minister Michał Boni.

Pierwszą z propozycji jest przesunięcie części składki emerytalnej do ZUS. W 2011 i 2012 roku na subkonto w ZUS będzie przekazywane 5 pkt proc. składki, która teraz przekazywana jest do OFE. – Te dwa lata szczególnie newralgiczne dla nadmiernego wzrostu długu publicznego – podkreślił minister Boni. Pozostałe 2,3 pkt proc. składki nadal będzie trafiać na rynek kapitałowy. Waloryzacja subkonta w ZUS będzie przebiegała według średniego nominalnego wzrostu PKB z ubiegłych pięciu lat. – Długookresowo zwrot z obligacji i nominalne tempo wzrostu PKB są zbieżne. W ciągu najbliższych 15-20 lat, ze względu na procesy konwergencyjne, wzrost PKB będzie wyższy i przekroczy oprocentowanie obligacji – uważa Michał Boni.

Zgodnie z rządową propozycją, proporcje pomiędzy środkami przekazywanymi na subkonta w ZUS a środkami przekazywanymi do OFE będą się zmieniać w następnych latach. W 2017 roku prawie połowa składki (3,5 proc.) będzie przekazywana w formie gotówki do OFE. Zmiany oznaczają także zachowanie integralności II filaru. Do wyliczenia kapitału emerytalnego będą brane środki zgromadzone w OFE oraz środki zewidencjonowane na subkoncie w ZUS. Ponadto kapitał zgromadzony na subkoncie w ZUS będzie mógł być dziedziczony.

Propozycja zmian oznacza również zmiany w limitach inwestycyjnych. Stopniowo zwiększany będzie limit udziału akcji w portfelu OFE. Obecny limit wynosi 40 proc. Do 2020 roku osiągnie on 62 proc. W następnych latach będzie on mógł być zwiększany do poziomu 95 proc. Kolejnym elementem rozwiązań proponowanych przez rząd jest wprowadzenie dodatkowych możliwości oszczędzania na emeryturę, obok istniejących dzisiaj Indywidualnych Kont Emerytalnych (IKE).  – Bardzo ważne jest, aby ta część systemu bardzo się rozwinęła – podkreślił minister Boni. Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) będą działały w takich samych formach jak IKE, a wpłaty na IKZE będą mogły być odliczane od podstawy opodatkowania.

Efektem zmian w systemie Otwartych Funduszy Emerytalnych ma być poprawa salda funduszy ubezpieczeń społecznych i zmniejszenie potrzeb pożyczkowych państwa. Potrzeby te, według założeń, będą niższe o 11 mld zł w 2012 roku. Będą także rosnąć z roku na rok, aby w 2020 roku osiągnąć 17 mld zł. W sumie w latach 2011-2020 rozwiązania proponowane przez rząd powinny pozwolić na oszczędności rzędu 15 proc. PKB (około 234 mld zł).

T.Sz., CIR