Piątek, 28 XI 2014 r.
Nr 175/2014 (1792)
indeks alfabetyczny |
A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  V  Z  Ź  Ż 
wydanie z wybranego dnia | najczęściej czytane | najlepiej oceniane | zmień rozmiar czcionki | terminy i wydarzenia | kanał RSS
 


14 grudnia 2006 r.

Sądowy podział majątku

Jeżeli małżonkowie nie potrafią dojść do porozumienia w sprawie umownego podziału majątku, wówczas występują ze stosownym wnioskiem do sądu. W takiej sytuacji sąd, po zbadaniu sprawy, przeprowadza podział majątku zainteresowanych. Trzeba pamiętać, że w związku z wszczęciem postępowania w sądzie, nie ucieknie się od dość wysokich kosztów sądowych.

Uwaga: artykuł który czytasz ma ponad 3 miesiące.

R E K L A M A

ZŁOŻENIE WNIOSKU

Jeśli do podziału dochodzi w sądzie, postępowanie musi zostać poprzedzone złożeniem stosownego wniosku.

Zgodnie z art. 566 Kodeksu postępowania cywilnego, w sprawie o podziale majątku wspólnego rozstrzyga sąd miejsca położenia majątku, a jeżeli jeden z małżonków zmarł - sąd spadku. Właściwy do rozpoznania wniosku jest sąd rejonowy.


Wymogi formalne wniosku

We wniosku o podział majątku należy dokładnie określić składniki majątku, podlegające podziałowi oraz przedstawić dowody prawa własności. Przede wszystkim do wniosku należy dołączyć odpis z księgi wieczystej, jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość.

W przypadku rzeczy ruchomych sądy w zasadzie nie wymagają specjalnych dokumentów. Jeżeli jednak dojdzie do sporu między małżonkami, konieczne będzie przedstawienie dowodów na poparcie swoich racji. Bardzo popularnym środkiem dowodowym jest przesłuchanie świadków, wskazanych przez małżonków.

Wniosek powinien zawierać:

  • oznaczenie sądu, do którego jest skierowany, dane osobowe uczestników, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników*,
  • formułkę „Wniosek o podział majątku wspólnego”,
  • określenie wartości majątku podlegającego podziałowi,
  • przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie oraz przedstawienie dowodów na poparcie tych okoliczności,
  • podpis wnioskodawcy albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika*,
  • załączniki.


*Nie ma obowiązku składania wniosku o podział majątku przez pełnomocnika. Ustanowienie pełnomocnika oznacza konieczność poniesienia dodatkowych kosztów jego wynagrodzenia. Jeżeli wniosek jest składany przez pełnomocnika, należy do niego dołączyć pełnomocnictwo.

Wraz ze wnioskiem o podział majątku należy sądowi przedstawić dokument, który potwierdza ustanie wspólności majątkowej, np. wyrok rozwodowy, małżeńską umowę majątkową (w formie notarialnej), wyrok sądu ustanawiający rozdzielność majątkową w trakcie małżeństwa.


SĄDOWA WYCENA SKŁADNIKÓW MAJĄTKU


Skład i wartość majątku ulegającego podziałowi ustala sąd. Skład majątku ustala się według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej, zaś jego wartość według cen rynkowych z daty podziału. Ilustruje to przykład:

Wspólność ustawowa między małżonkami ustała w dniu 20 lipca 2000 r. Podział majątku został dokonany w dniu 12 kwietnia 2006 r. Sąd ustali skład majątku wspólnego na dzień 20 lipca 2000 r., zaś wartość tego majątku będzie wyceniona według cen obowiązujących w dniu 12 kwietnia 2006 r.


Jeśli między małżonkami istnieje rozbieżność co do wartości majątku, niezbędne może się okazać powołanie biegłego. Dotyczy to głównie wyceny nieruchomości. Za opinie sporządzoną przez biegłego płacą małżonkowie.


KOSZTY SĄDOWEGO PODZIAŁU MAJĄTKU


Podejmując decyzję o sądowym podziale majątku, małżonkowie powinni liczyć się z następującymi kosztami:

  • opłata sądowa,
  • wynagrodzenie biegłego,
  • koszty apelacji (w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy).


Opłata sądowa

Jest to opłata, która „uruchamia” postępowanie sądowe. Bez jej uiszczenia, sąd nie podejmie żadnych czynności. Do 1 marca 2006 r. wysokość opłaty sądowej uzależniona była od wartości majątku podlegającego podziałowi.

Od 2 marca 2006 r. obowiązują nowe regulacje w zakresie kosztów sądowych. Pobieranie opłat jest o wiele prostsze, chociaż w przypadku majątku o niewielkiej wartości, o wiele droższe. I tak, zgodnie z art. 38 § 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398), od wniosku o podział majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej pobiera się opłatę stałą w kwocie 1 000 zł. Jeżeli zaś wniosek zawiera zgodny projekt podziału tego majątku, opłata stała wynosi 300 zł.


Wynagrodzenie biegłego

Koszty wynagrodzenia biegłego mogą wahać się od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych (szczególnie jeśli pojawią się spory między małżonkami i trzeba będzie powołać kilku biegłych).


Podział kosztów

W postępowaniu o podział majątku, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Regulują to odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Art. 520.
§ 1. Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

§ 2. Jeżeli jednak uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników.

§ 3. Jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio, jeżeli uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie.
(Kodeks postępowania cywilnego)

Uczestnicy powinni więc ponieść po połowie koszty opłaty sądowej, opinii biegłych itp. Po zakończeniu sprawy ten małżonek, który nie był wnioskodawcą, powinien oddać połowę opłaty drugiemu, który składając wniosek, musiał ją uiścić w całej wysokości.


W JAKI SPOSÓB SĄD DOKONUJE PODZIAŁU MAJĄTKU WSPÓLNEGO


Podział majątku wspólnego może nastąpić przez:

 

  • podział w naturze (fizyczny podział rzeczy) – dotyczy głównie nieruchomości,
  • przyznanie rzeczy jednemu z małżonków na wyłączną własność – plus obowiązek spłaty na rzecz drugiego małżonka,
  • sprzedaż rzeczy i podział sumy uzyskanej ze sprzedaży.


Podejmując decyzję o wyborze jednego ze sposobów podziału majątku, sąd przede wszystkim uwzględnia sposób podziału zgłoszony na zgodny wniosek małżonków, nawet jeśli okoliczności sprawy przemawiają za innym sposobem. Sąd dokonuje podziału majątku według własnego przekonania dopiero wówczas, gdy zainteresowani nie potrafią dojść w tym względzie do porozumienia.


Podział majątku w naturze


Podział majątku w naturze dotyczy głównie nieruchomości i znajduje praktyczne zastosowanie najczęściej w przypadku domów (rzadziej w przypadku mieszkań). Jeżeli zachodzą warunki do dokonania podziału w naturze, sąd przyznaje stronom części odpowiadające wartością udziałom uczestników (udziały te co do zasady są równe), z uwzględnieniem wszelkich okoliczności dodatkowych, zgodnych z interesem społeczno-gospodarczym. Jeśli w wyniku podziału fizycznego powstaną różnice, wyrównuje się je przez dopłaty pieniężne.



Przyznanie przedmiotów jednemu z małżonków

Rzecz, której nie da się podzielić, może być przyznana jednemu z małżonków wraz z obowiązkiem spłaty drugiego. W praktyce taki sposób podziału występuje często. Z reguły najważniejszy składnik majątku (mieszkanie) otrzymuje osoba sprawująca bezpośrednią opiekę nad dziećmi. Ponieważ mieszkanie stanowi zwykle najbardziej wartościowy składnik majątku, osoba je otrzymująca zobowiązana jest do spłaty współmałżonka.


W razie przyznania rzeczy jednemu z małżonków, własność przechodzi na niego z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu.

Gdy zostały ustalone spłaty lub dopłaty, sąd wyznacza termin i sposób ich uiszczenia. W przypadku rozłożenia dopłat i spłat na raty, terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać 10 lat. W sytuacjach szczególnych sąd na wniosek dłużnika może odroczyć termin zapłaty rat.

Sąd zobowiązany jest do wnikliwego zbadania sytuacji osób obciążonych spłatami i uprawnionych do spłat, a w konsekwencji do takiego rozłożenia spłat, aby nie doprowadzić gospodarstwa objętego podziałem do ruiny, nie obniżyć jego zdolności produkcyjnej i nie pozbawić uczestników utrzymujących gospodarstwo możliwości dokonania niezbędnych gospodarczo inwestycji.


Zarządzenie sprzedaży majątku wspólnego


Innym przykładem podziału majątku jest sądowe zarządzenie jego sprzedaży (dotyczy to rzeczy, których nie da się fizycznie podzielić). Sąd może od razu rozstrzygnąć o wzajemnych roszczeniach stron. W praktyce taki sposób podziału stosowany jest dość rzadko.


 

DOKUMENTY:

Wniosek o podział majątku wspólnego (ze strony www.justitia.pl)


PODSTAWA PRAWNA
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.)
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.)
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.)



Warto też przeczytać:

Podział majątku

Umowny podział majątku

Intercyza – co to takiego?

 

Magdalena Stec



OPINIE UŻYTKOWNIKÓW


Copyright © TaxNet Sp. z o.o. w Tychach