Oceń:

29 maja 2008 r.

Skandynawia z przeszłością – praca w Estonii

Estonia przeżywa trudności, to prawda. Nie oznacza to jednak, że straciła swą atrakcyjność dla osób szukających pracy za granicą. Nowoczesna gospodarka, nowoczesne społeczeństwo i silne związki ze Skandynawią to mocne argumenty. Obecny kryzys, który spowodował spowolnienie rozwoju gospodarczego i drożyznę minie za 2 – 3 lata. Władze planują, że w latach 2009 – 2010 Estonia powróci na ścieżkę, która pozwoliła stać się jej regionalnym liderem przemian i zamożnym krajem. Osoby, które chcą prowadzić własną działalność gospodarczą znajdą tutaj wyjątkowo przyjazną atmosferę. Proste podatki, łatwość zakładania firm i jasne przepisy sytuują Estonię w światowej czołówce państw przyjaznych inwestorom.

Uwaga: artykuł który czytasz ma ponad 3 miesiące.

R E K L A M A

Sytuacja gospodarcza

Mimo zadyszki jaka dopadła Estończyków w 2008 roku, kraj ten nieubłaganie staje się nowoczesnym i zamożnym członkiem Wspólnoty Europejskiej. Obecne Estonia kojarzona jest raczej z kulturą i bogactwem Skandynawii niż problemami byłych republik radzieckich. Sami obywatele także chcą należeć do kręgu państw skandynawskich. Nie jest to nieuzasadnione. To najbliżsi krewni Finów, a sam kraj jest lokalnym liderem pod względem nowoczesności codziennego życia. Przykładem może być miejski system komunikacji publicznej w Tallinie – bilet można kupić za pomocą telefonu komórkowego.

A jak się to zaczęło? Start był łatwiejszy niż w pozostałych częściach Związku Radzieckiego. Do 1991 roku Estonia, Łotwa i Litwa wchodziły w skład nadbałtyckiego regionu ekonomicznego. Cieszył się on sporymi przywilejami, a poziom życia był tutaj znacznie wyższy niż w pozostałych częściach imperium sowieckiego.

Reformowanie gospodarki rozpoczęto jeszcze przed 1991 rokiem. W 1992 roku Estonia stała się pierwszym krajem, który opuścił strefę rublową i zdecydował się na własną walutę. Po uzyskaniu niepodległości nastąpiło chwilowe zachwianie, ale wolnorynkowe reformy doprowadziły do szybkiego unormowania sytuacji – od tej pory Estonia weszła na drogę bardzo szybkiego rozwoju i modernizacji, a liberalizm i zaawansowanie technologiczne stały się znakami firmowymi tego małego państwa. W 2006 roku 50 proc. estońskich zakładów przemysłowych i 40 proc. firm usługowych było uznanych za innowacyjne.

W ciągu kilku ostatnich lat tempo rozwoju gospodarczego było zawrotne. Produkt Krajowy Brutto rósł rocznie nawet o 10 – 11 proc. Inflacja trzymana była w ryzach, trwał boom na rynku nieruchomości, a bezrobocie stale spadało. Obecnie sytuacja wygląda już nieco inaczej. Estonia złapała poważną zadyszkę, a gospodarka wyhamowuje szybciej niż przewidywali eksperci. Najnowsze prognozy mówią, że w 2008 roku wzrost PKB wyniesie jedynie 2 proc. Niepokoi też inflacja, która wiosną 2008 roku osiągnęła dawno już niespotykany poziom – 11,5 proc. Spadła produkcja przemysłowa i sprzedaż detaliczna. Spowolnienie gospodarki nie spowodowało jednak jak dotąd dużego wzrostu bezrobocia.

Prognozy na przyszłość

Kraj czekają teraz cięcia budżetowe i ograniczanie wydatków. Według prognoz, wzrost gospodarczy w 2008 roku ma wynieść zaledwie 2 proc. Następne lata to roczny wzrost o 3 i 5 proc. Władze chcą też radykalnie zniwelować inflację – to wymaga jednak ograniczenia, bardzo znacznych ostatnio, wzrostów wynagrodzeń. Powrót na ścieżkę szybkiego rozwoju gospodarczego możliwy jest w latach 2009 – 2010.

Formalności związane z pobytem i podejmowaniem pracy

Polacy jako obywatele Unii Europejskiej do przebywania na terenie Estonii potrzebują jedynie ważnego paszportu lub dowodu osobistego. Pobyt na takich zasadach może trwać maksymalnie 3 miesiące – potem należy opuścić kraj lub postarać się o pozwolenie na pobyt czasowy. Legalny pobyt osób, które przyjechały do Estonii w celu poszukiwania pracy może trwać do 6 miesięcy. Fakt pobytu należy jednak zgłosić w urzędzie pracy.

Pozwolenia na pobyt czasowy wydaje Urząd ds. Obywatelstwa i Migracji, jego delegatury wojewódzkie lub placówki dyplomatyczne za granicą. Wnioski składa się osobiście, a pozwolenia wydaje się w następujących przypadkach:

podjęcie pracy u pracodawcy zarejestrowanego na lokalnym rynku,

prowadzenia działalności gospodarczej,

pobieranie nauki,

posiadanie stałego źródła dochodów,

zamieszkania z osobą bliską, przebywającą w Estonii na podstawie długoterminowego pozwolenia na pobyt.

W ciągu miesiąca po otrzymaniu pozwolenia na pobyt czasowy (formalności trwają około trzech miesięcy) należy zarejestrować swoje miejsce zamieszkania i uzyskać numer PESEL oraz dokument tożsamości. Wydaje je Urząd ds. Obywatelstwa i Migracji.

Pozwolenie na pobyt stały można uzyskać po 5 latach posiadania zezwolenia czasowego. Potwierdzeniem stałych związków z Estonią i kontynuowania pobytu jest rezydencja podatkowa. Rezydentem zostaje ten, kto przebywa i pracuje na terenie Estonii ponad 183 dni w roku.

Podjęcie pracy nie wymaga zdobycia żadnych pozwoleń. Po podpisaniu umowy o pracę i otrzymaniu pozwolenia na pobyt czasowy należy w ciągu miesiąca zgłosić się do urzędu pracy.

Koszty:

pozwolenie na pobyt czasowy w celu podjęcia pracy – 1,5 tys. koron,

pozwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej – 2,5 tys. koron,

przedłużenie pozwolenia na pobyt czasowy – 390 koron.

Jak wygląda miejscowy rynek pracy?

Mimo dużej inflacji gospodarka wciąż się rozwija i potrzebuje nowych pracowników. Pod koniec 2007 roku stopa bezrobocia wynosiła 4,1 proc. To świetny wynik, zwłaszcza, że w roku 2000 bezrobocie wynosiło aż kilkanaście procent. Pomimo tego, w kraju istnieje spora grupa niemających zatrudnienia. W większości są to jednak osoby nie przystosowane do wymogów współczesnego rynku pracy oraz osoby mało mobilne.

Najbardziej obfite w oferty pracy są następujące branże:

hotelarstwo i gastronomia,

przemysł metalowy i maszynowy,

budownictwo,

przemysł odzieżowy i tekstylny,

pomoc domowa, ochroniarze, kierowcy,

monterzy i pracownicy produkcji,

pracownicy handlu.

Wśród osób o wysokich kwalifikacjach najbardziej poszukiwani są finansiści, inżynierowie (elektronika, elektryka) i specjaliści IT.

Gdzie szukać pracy?

Przed wyjazdem

Polski rynek ofert pracy jest w tym wypadku bardzo skromny. Propozycje pracy w Estonii są prawie niespotykane. Na pojedyncze ogłoszenia można trafić w wojewódzkich urzędach pracy i firmach zajmujących się rekrutacją do pracy za granicą.

W takich warunkach najskuteczniejsze jest zatem przeszukiwanie zasobów Internetu (oferty wojewódzkich urzędów pracy są tu również dostępne). Szczególną uwagę należy zwrócić na strony firm rekrutujących pracowników. Wiele ofert znajdziemy w portalach międzynarodowych. Przydatnym narzędziem do tego rodzaju poszukiwań są wyszukiwarki ofert pracy.

Bardzo dużo ogłoszeń znajduje się na stronach rosyjskojęzycznych. Jest to szansa dla tych osób, które znają język rosyjski i chcą znaleźć pracę, w której będą mogły posługiwać się właśnie tym językiem.

Po wyjeździe

Jeśli chcemy szukać pracy na miejscu to estońskie prawo obliguje nas niejako do skorzystania z pomocy publicznych służb zatrudnienia. Aby legalnie przebywać tu przez okres 6 miesięcy, należy zgłosić ten fakt do miejscowego biura pracy. W Estonii jak w każdym kraju Unii Europejskiej działają Europejskie Służby Zatrudnienia EURES. Ich oferta obejmuje pośrednictwo (baza ogłoszeń) oraz doradztwo zawodowe. Doradcy EURES pracują w lokalnych urzędach pracy.

Poza systemem publicznym działa też system prywatnego pośrednictwa. Ogłoszenia znajdziemy głównie w Internecie. Tutaj zamieścimy też CV dostępne dla ewentualnych pracodawców. Wiele z agencji specjalizuje się w danym sektorze gospodarki lub wymaga od kandydatów wcześniejszego doświadczenia zawodowego. W sieci znajdziemy też popularne również w Polsce bazy ofert pracy.

Wielu pracodawców umieszcza swe propozycje wyłącznie na swych własnych stronach internetowych. Warto więc przeglądać witryny firm z branży, która nas interesuje.

Wydajnym źródłem wiadomości o rynku pracy są gazety. Oferty można znaleźć w anglojęzycznym „The Baltic Times” lub w biznesowej „Aripaev”. Największe gazety codzienne to „Eesti Paevaleht” i „Postimees”.

System podatkowy

Miejscowe podatki dzielą się na te, które płacone są państwu i na te, których odbiorcą są władze lokalne. Do państwowych zalicza się m.in. podatki dochodowe, społeczne, od gier hazardowych, akcyza oraz podatek VAT. Do ważniejszych podatków lokalnych należą te pobierane od właścicieli samochodów i podatek drogowy.

Podatek dochodowy od osób fizycznych

Polska i Estonia podpisały wzajemną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Oznacza to, że osoby wykonujący pracę poza granicami naszego kraju podatek zapłacą tylko raz.

Podstawowa stawka podatkowa w roku 2008 wynosi 21 proc. Władze dążą jednak do zmniejszenia podatku, więc w najbliższych latach będzie ona corocznie obniżana o 1 proc. Proces ma zakończyć się w 2011 roku, a stawka podatkowa wyniesie wtedy 18 proc. Istnieje też stawka obniżona, która wynosi 10 proc. Dotyczy jednak w większości beneficjentów dobrowolnych systemów emerytalnych oraz odbiorców rent.

Wysokość zapłaconego przez nas podatku zależy również od kwoty wolnej od podatku oraz ulg. W 2008 roku kwota zwolniona z podatku to 27 tys. koron estońskich. Rocznie kwota ta będzie zwiększana o 3 tys. koron.

Osoby wychowujące minimum dwójkę dzieci są uprawnione do ulgi, która wynosi 27 tys. koron na każde dziecko. Ulgi obowiązują również w przypadku świadczeń alimentacyjnych, odsetek od kredytów mieszkaniowych jeśli nieruchomość kupiona została na własny użytek oraz odsetek od kredytów wziętych na cele szkoleniowe, darowizn i składek członkowskich (związki zawodowe i organizacje NGO) oraz dobrowolnych składek na ubezpieczenia emerytalne.

Obowiązuje zasada, że wszelkie ulgi podatkowe przysługują miejscowym rezydentom podatkowym. Są to osoby, które pracują i przebywają w Estonii więcej niż 183 dni w ciągu roku podatkowym i osiągają tutaj ponad 75 proc. swoich dochodów.

Zaliczki na podatek dochodowy powinny być odprowadzana comiesięcznie, a ostateczne rozliczenie z urzędem podatkowym następuje do 31 marca następnego roku.

Podatek dochodowy od osób prowadzących samodzielną działalność gospodarczą

Samozatrudnieni płacą podatek dochodowy na takich samych zasadach jak osoby fizyczne pracujące najemnie. Inny jest jednak system odliczeń. Odliczyć można niemal wszystkie udokumentowane wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz pewną część wydatków reprezentacyjnych i koszty związane ze świadczeniami dla pracowników.

Podatki socjalne

Obowiązek opłacania tego podatku mają wszyscy przedsiębiorcy zarejestrowani w Estonii i wypłacający pensje swoim pracownikom (z wyjątkiem stałych przedstawicielstw). Dotyczy to również osób prowadzących indywidualną działalność gospodarczą. Stawka podatku wynosi 33 proc. – 20 proc. przeznaczane jest na ubezpieczenie społeczne, a 13 proc. na ubezpieczenie zdrowotne. Całość podatku opłaca pracodawca.

Poza wyżej wymienionym funkcjonuje tu podatek (ubezpieczenie) na wypadek bezrobocia. Płacą go wspólnie pracownik i pracodawca. Stawka dla pracownika wynosi 0,6 proc., a dla pracodawcy 0,3 proc.

Podatek dochodowy od osób prawnych

Od roku 2000 przedsiębiorstwa zarejestrowane w Estonii i stałe przedstawicielstwa firm zagranicznych zostały zwolnione z podatku dochodowego. Zwolnienie nie obejmuje jednak wszystkich świadczeń. Podatek zapłacimy w przypadku:

świadczeń na rzecz pracowników,

prezentów i darowizn na rzecz osób fizycznych i prawnych,

dywidend i innych rodzajów świadczeń związanych z podziałem zysku,

wydatków reprezentacyjnych,

wydatków związanych z płaceniem kar i mandatów.

Podatek VAT

Podstawowa stawka podatku to 18 proc. Na niektóre towary i usługi obowiązują stawki obniżone – 5 proc. i 0 proc. Funkcjonuje tu także zwolnienie z podatku. Stawką zerową opodatkowano między innymi eksport towarów i usług. 5 proc. podatku zapłacimy m.in. za książki, niektóre usługi medyczne i sprzęt medyczny, periodyki czy ciepło dostarczane do domów i niektórych firm i instytucji.

Inne podatki

Akcyza – opodatkowaniu podlegają paliwa, wyroby alkoholowe i tytoniowe oraz opakowania.

Podatek ziemski – pobierany od właścicieli ziemi i naliczany od wartości działki. Stawka waha się pomiędzy 0,1 proc. a 2,5 proc. w zależności od rejonu kraju.

Podatek od gier hazardowych

Jak założyć własną firmę?

Estonia staje się powoli regionalnym liderem pod względem łatwości z jaką można założyć działalność gospodarczą. Przeciętny czas jaki trzeba poświęcić na zarejestrowanie najpopularniejszej tutaj spółki z ograniczoną odpowiedzialnością to maksymalnie 7 dni (w przypadku osób z zagranicy trwa to dłużej). Opłaty rejestracyjne są również dużo niższe niż u sąsiadów. Ponadto widać, że władzom zależy na ożywianiu przedsiębiorczości. W rankingu Banku Światowego Estonia zajmuje 17 miejsce na świecie pod względem łatwości prowadzenia działalności gospodarczej. Imponujący jest postęp jaki zanotowano w dziedzinie rozpoczynania działalności. W ciągu roku Estonia awansowała z 53 na 20 miejsce. Polska w tym czasie spadła w rankingu o 11 miejsc i zajmuje niechlubną 129 pozycję.

Procedury rejestracyjne (na przykładzie spółki z o.o.)

Przed udaniem się do odpowiednich urzędów należy zgromadzić dokumenty i wymagany kapitał założycielski. Dokumenty założycielskie (umowa, statut) powinny być przetłumaczone na miejscowy język i potwierdzone notarialnie.

1. Pierwsze kroki kierujemy do banku aby założyć konto i zdeponować wymagany kapitał założycielski (nie w każdym wypadku wizyta w banku będzie konieczna). Bank wystawia potwierdzenie przydatne w dalszych procedurach. Po rozpoczęciu działalności konto może być używane jako firmowe podczas normalnej działalności. Procedury trwają jeden dzień i poza koniecznością wpłaty kapitału nie niosą za sobą żadnych dodatkowych kosztów.

2. Do 6 miesięcy od zawarcia umowy założycielskiej firmę należy zarejestrować w Rejestrze Handlowym. Przed rejestracją należy sprawdzić czy nazwa naszej firmy nie pokrywa się z już zarejestrowanym przedsiębiorstwem. Zajmie to tylko dzień. Również jeden dzień zajmuje rejestracja nowego przedsiębiorstwa w Rejestrze Handlowym. Wniosek rejestracyjny powinien zawierać kilka wymaganych dokumentów (dowód wpłaty, umowa, statut, dane zarządu, itp.). Nowy podmiot gospodarczy jest też automatycznie rejestrowany w systemie ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz w urzędzie podatkowym.

Tak szybka rejestracja możliwa jest dzięki systemowi elektronicznemu, który wprowadzono w 2007 roku. Niestety dostępna jest raczej tylko dla osób, które mieszkają w Estonii. Osoby fizyczne i prawne z zagranicy poczekają na rejestrację 2 – 3 tygodnie.

3. Kolejna procedura to rejestracja w urzędzie podatkowym jako płatnik podatku VAT. Czas potrzebny aby to osiągnąć wynosi maksymalnie 3 dni.

4. Przedsiębiorca jest zobowiązany do zarejestrowania wszystkich pracowników, członków zarządu i pracowników kontraktowych w systemie ubezpieczenia socjalnego.

Opłaty rejestracyjne

Opłaty pobiera się od przedsiębiorców w chwili rejestracji w Rejestrze Handlowym. W zależności od rodzaju działalności opłaty wynoszą:

indywidualna działalność gospodarcza – 500 koron,

spółka cywilna i spółka partnerska z ograniczoną odpowiedzialnością (komandytowa) – 500 koron,

odział, filia przedsiębiorstwa zagranicznego – 3 tys. koron,

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna – 0,2 proc. kapitału założycielskiego, ale nie mniej niż 3 tys. koron i nie więcej niż 20 tys. koron.

Pozostałe działania, poza opłatami za tłumaczenie i potwierdzenie notarialne, nie pociągają za sobą dodatkowych kosztów.

Rodzaje działalności gospodarczej

Działalność indywidualna (FIE)

Taka działalność jest mocno uproszczona, a przedsiębiorca płaci podatek dochodowy od osób fizycznych. Nie ma wymogu rejestracji w Rejestrze Handlowym, lecz przedsiębiorca może to uczynić na własne życzenie. W takim wypadku musi zarejestrować się również jako płatnik podatku VAT.

Spółka cywilna (TÜ)

Tworzy ją dwóch lub więcej wspólników, którzy zawierają ze sobą umowę cywilno prawną. Zyski dzielone są proporcjonalnie do wysokości udziałowców, a każdy ze wspólników jest odpowiedzialny finansowo za zobowiązania spółki. Prawo nie wymaga minimalnego kapitału zakładowego – wszystko zależy od decyzji wspólników.

Spółka komandytowa (UÜ)

Inaczej Spółka partnerska z ograniczoną odpowiedzialnością. Firmę tworzy minimum dwóch wspólników, z których jeden jest komplementariuszem, a drugi – komandytariuszem. Komplementariusz odpowiada wobec wierzycieli bez ograniczeń, a komandytariusz najczęściej do wysokości swego udziału. Prawo nie wymaga minimalnego kapitału zakładowego.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (OÜ)

Spółkę tworzą wspólnicy, którzy mają prawo odsprzedania swoich udziałów. W takim przypadku pozostali wspólnicy mają prawo pierwokupu. Minimalny kapitał zakładowy wynosi 40 tys. koron, a minimalna wartość jednego udziału 100 koron. Właściciele spółki odpowiadają za zobowiązania swej firmy tylko do wysokości swoich udziałów.

Spółka akcyjna (AS)

Minimalny kapitał założycielski to w tym przypadku 400 tys. koron, a minimalna wartość jednej akcji wynosi 10 koron. W tego rodzaju spółce o wiele łatwiej można kupić i sprzedać akcje (udziały).

Przedstawicielstwo

Do zarejestrowania przedstawicielstwa w Rejestrze Handlowym konieczny jest komplet dokumentów potwierdzających istnienie firmy i legalność jej działania. Ten rodzaj działalności nie posiada osobowości prawnej, wymaga jednak prowadzenia niezależnej księgowości i składania corocznych raportów w Rejestrze Handlowym (poświadczony notarialnie bilans).

Filia

Wymaga rejestracji w Rejestrze Handlowym. Konieczne są do tego następujące informacje: nazwa firmy macierzystej i filii, adresy, rodzaj działalności, dane dotyczące kapitału firmy i osób zarządzających, wypis z Rejestru Handlowego (w tym przypadku polskiego) i inne.

Warunki pracy i życia

Znajomość języków

Podstawowy język to oczywiście estoński i jego znajomość jest bardzo pożądana. Obecny system edukacyjny w znacznej mierze wyrugował język rosyjski ze szkół i młodzi ludzie mówią po angielsku. W dalszym ciągu 25 proc. mieszkańców tego kraju to Rosjanie, a w niektórych rejonach kraju język ten dominuje. Po rosyjsku mówi również większość osób dorosłych i starszych. Porozumiewać choć nie wszędzie można się również w języku fińskim (około 1 proc. mieszkańców to Finowie) i po niemiecku.

W zawodach, gdzie bezpośredni kontakt z ludźmi nie jest najważniejszy – budownictwo, IT, itp. Wystarczy często znajomość języka angielskiego. W innych przypadkach konieczna jest znajomość języka estońskiego lub ewentualnie rosyjskiego.

Umowa o pracę

Musi mieć formę pisemną. Ustna umowa może zostać zawarta, ale na okres nie przekraczający dwóch tygodni. Prawo dopuszcza zawieranie umów na okres próbny – maksymalnie na cztery miesiące.

Prawidłowo sporządzony kontrakt powinien być zawarty w dwóch egzemplarzach i zawierać następujące dane:

dokładne dane obu stron umowy (imię, nazwisko, numer identyfikacyjny, adres, itp.),

miejsce i opis stanowiska pracy,

wynagrodzenie i godziny pracy,

okres zatrudnienia.

Zarobki

W 2007 roku minimalna miesięczna płaca wynosiła 230 euro. W 2006 roku średnia płaca brutto wynosiła 598 euro.

Średnie miesięczne zarobki brutto w poszczególnych branżach w 2006 roku:

	Tallin	reszta kraju
inżynierowie (wyższego szczebla)	1600 – 2200 euro	1300 – 1900 euro
inżynierowie (średniego szczebla)	700 – 1200 euro	500 – 1000 euro
inżynierowie (niższego szczebla)	700 – 1000 euro	500 – 1000 euro
specjaliści IT	700 – 1800 euro
sekretarki	400 – 700 euro
pracownicy fizyczni	400 – 500 euro	300 – 400 euro

Są to dane z roku 2006. Trzeba jednak pamiętać, że wzrost płac w ostatnich latach jest tutaj bardzo szybki. W 2007 roku roczny wzrost wynagrodzeń oscylowało wokół 20 proc. Dzięki temu pod koniec roku średnie wynagrodzenie wynosiło 13 174 koron (w 2006 roku 9 407 koron).

W 2007 roku najlepiej wynagradzanymi branżami były: branża finansowa, administracja publiczna i budownictwo. Najgorzej zarabiali pracownicy branży hotelowej, gastronomicznej i rolniczej. Niewiele zarabiali też pracownicy służby zdrowia i edukacji.

Praca w godzinach nadliczbowych oznacza zazwyczaj stawkę większą o 50 proc. Praca w dni ustawowo wolne od pracy oznacza dwukrotnie większe wynagrodzenie.

Niestety, dużą część rosnących wynagrodzeń pożera wysoka inflacja, która wynosi ostatnio około 11,5 proc. w skali roku.

Czas pracy

Standardowy czas pracy to 8 godzin w ciągu dnia i 40 godzin w ciągu tygodnia (a dokładnie 5 dni od poniedziałku do piątku). Pewnym grupom zawodowym przysługuje skrócony czas pracy, dokładniej 7 godzin dziennie i 35 godzin w tygodniu. Przywilej ten przysługuje m.in. osobom pracującym w ciężkich warunkach (górnicy i inne zawody stwarzające zagrożenie dla zdrowia i życia) oraz nauczycielom i innym pracownikom branży edukacyjnej.

Praca w nadgodzinach powinna być wynikiem obopólnej zgody pomiędzy pracodawcą i pracownikiem. Prawne ograniczenia nadgodzin dotyczą górników, kobiet w ciąży i osób posiadających przeciwwskazania medyczne (konieczne zaświadczenie lekarskie). Ogólne regulacje dopuszczają do 48 nadgodzin w tygodniu. Tyle może maksymalnie wynosić tydzień pracy w ciągu czteromiesięcznego okresu rozliczeniowego. W ciągu roku nadgodzin nie powinno być więcej niż 200.

Dodatkowe ograniczenia dotyczą pracy w godzinach wieczornych i nocnych. Takiej pracy nie mogą wykonywać osoby w wieku 13 – 14 lat i osoby opiekujące się dziećmi lub osobami niepełnosprawnymi.

Urlop i dni wolne

Standardowo pracownikowi przysługuje 28 dni wolnych w ciągu roku. Istnieją jednak branże gdzie dni wolnych jest aż 35 (górnicy, urzędnicy państwowi, pracownicy wyższych uczelni, itp.) lub nawet 56 dni jak w przypadku nauczycieli.

Urlop w pełnym wymiarze przysługuje osobom, które przepracowały rok. Po 6 miesiącach pracownik zyskuje prawo do kilku dni wolnych, proporcjonalnie do ilości przepracowanych miesięcy. Niezależnie od urlopu płatnego istnieje możliwość uzyskania urlopu bezpłatnego.

Urlop płatny to jednak nie wszystko. W ciągu roku jest 11 dni świątecznych ustawowo wolnych od pracy.

Urlop macierzyński to 140 dni kalendarzowych łącznie przed i po porodzie. Przez rok po narodzinach dziecka matka otrzymuje od państwa dodatkowe wynagrodzenie. Do czasu gdy dziecko nie skończy trzech lat rodzicom przysługuje urlop wychowawczy.

Świadczenia emerytalne

Wiek emerytalny kobiet i mężczyzn został wyrównany i wynosi 63 lata. Aby ubiegać się o świadczenie trzeba udokumentować przynajmniej 15-letni staż pracy. O emeryturę mogą ubiegać się również rezydenci podatkowi i osoby posiadające zezwolenie na pobyt czasowy. W niektórych przypadkach można ubiegać się o wcześniejszą emeryturę.

Reforma pod koniec lat 90. wprowadziła nowy system emerytalny złożony z trzech filarów. Pierwszy filar jest filarem powszechnym i zarządzanym przez państwo. Dwa pozostałe filary zarządzane są przez prywatne fundusze emerytalne. Pierwszy z nich jest powszechny i obowiązkowy, a drugi dobrowolny.

Koszty życia

Są porównywalne do tych w Polsce. Najpoważniejszym stałym wydatkiem jest koszt wynajmu mieszkania. Za jednopokojowe mieszkanie w bloku trzeba zapłacić około 4 tys. koron, a za lokal dwupokojowy nawet 5,5 tys. koron. Cena zależy od lokalizacji. W niektórych rejonach ceny zaczynają się od 3 tys. koron. Do tego należy doliczyć opłaty za prąd, wodę, ogrzewanie, itp.

Osoby, które chcą kupić nieruchomość mogą to zrobić bez przeszkód. Jedyne ograniczenia dotyczą ziemi nadmorskiej, rolnej i lasów. Kupno ziemi nadmorskiej wymaga ustaleń z lokalnymi władzami. Zakup ziemi rolnej o powierzchni nie przekraczającej 10 hektarów nie wymaga dodatkowych pozwoleń.

Ceny zaczynają się od 1 miliona koron za dwupokojowe mieszkanie. Czasem trafiają się tańsze oferty. Najdroższym miastem jest oczywiście Tallin. Ogłoszeń najlepiej szukać w prasie lub Internecie. Agencje pośredniczące pobierają prowizję. Koszty zakupu powiększają dodatkowo opłaty notarialne.

Transport

Na publiczny transport miejski składają się autobusy, tramwaje i trolejbusy. W Tallinie kursują regularnie pomiędzy 6:00 rano a 23:00. Cena pojedynczego przejazdu wynosi 13 koron. Za bilet godziny zapłacimy 18 koron, a za bilet jednodniowy 40 koron. Osoby stale korzystające z komunikacji miejskiej nabędą zapewne bilety miesięczne, za które trzeba zapłacić od 275 do 375 koron.

Bilety w pozostałych miastach są trochę tańsze. W Tartu za godzinny bilet musimy zapłacić 12 koron, a za miesięczny 220 koron.

Podróżując po kraju możemy wykorzystać autobusy i pociągi. Największe miasta połączone są liniami autobusowymi. Za bilet z Tallina do Tartu zapłacimy około 140 koron. Podróż pociągiem na tym samym odcinku to koszt od 90 do 140 koron.

Transport międzynarodowy to głównie autobusy dalekobieżne i samoloty. Autobusem z Tallina dostać można się do Polski, Niemiec, Szwajcarii, Rosji, Białorusi, na Litwę, Łotwę i na Ukrainę. Miejscowe linie lotnicze obsługują również komunikację krajową.

Ciekawe Strony Internetowe:

Ambasada Polski w Tallinie

Wydział Ekonomiczno Handlowy Ambasady

Ambasada Estonii w Warszawie

Urząd ds. Obywatelstwa i Migracji

Ministerstwo Spraw Społecznych

Estoński Urząd Statystyczny

Ministerstwo Finansów Estonii

Estońskie prawo w języku angielskim

Inspekcja Pracy

Instytut Badania Gospodarki

Urząd Podatkowy

Fundusz Zdrowia