Podstawą prawną dokonywania odliczeń jest art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odliczeniu od podstawy opodatkowania podlegają:

a) składki zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących,

b) składki potrącone w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, z tym, że w przypadku podatnika osiągającego przychody określone w art. 12 ust. 6, tylko w części obliczonej, w sposób określony w art. 33 ust. 4, od przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Nie można jednak odliczyć składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) wolny od podatku na podstawie art. 21, 52, 52a i 52c ustawy, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Informację o zapłaconych składkach potrąconych i odprowadzonych przez pracodawcę znajdziemy na otrzymanym od niego formularzu PIT-11/8B w rubryce 75.

Zapłatę składek należy udokumentować. Jeśli otrzymujemy PIT-11/8B, to właśnie on będzie stanowił dokument potwierdzający zapłatę składek. Jeżeli opłacamy składki samodzielnie, pamiętajmy, aby przechowywać odpowiednie dowody wpłaty, wyciągi bankowe itp.

Wątpliwości

Najczęściej pojawiającymi się pytaniami są pytania od osób prowadzących działalność gospodarczą, które w roku, za który składają rozliczenie, zapłacili zaległe składki za lata poprzednie i mają wątpliwości, czy mogą je odliczyć.

Nie ma przeszkód. Ustawa stawia warunek, aby składki były zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących. Nie ma warunku, by składki dotyczyły okresu, za który składamy rozliczenie.

Spotykamy się również z pytaniami, jakim dokumentem należy dokumentować zapłatę składek, jeżeli zostały one ściągnięte w drodze egzekucji. Tu będziemy potrzebować dwóch dokumentów — będą to tytuł wykonawczy i odpowiedni dokument potwierdzający zapłacenie kwot objętych tytułem.