Środa, 22 X 2014 r.
Nr 157/2014 (1774)
indeks alfabetyczny |
A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  V  Z  Ź  Ż 
wydanie z wybranego dnia | najczęściej czytane | najlepiej oceniane | zmień rozmiar czcionki | terminy i wydarzenia | kanał RSS
 


4 czerwca 2007 r.

Słowacja, czyli praca po sąsiedzku

Nieustające inwestycje, wzrost gospodarczy, który pod koniec 2006 roku wyniósł 9,6 proc., stale rosnące płace i spadające bezrobocie — to obraz dzisiejszej Słowacji. Kraj ten jest jednym z liderów ekonomicznych przemian w Europie. Przeprowadzenie reform gospodarczych nie było łatwe i popularne. Dziś jednak wielu Słowaków jest dumnych z imponującego rozwoju, a symbolem pozytywnych zmian jest obowiązujący tam podatek liniowy. Słowacja to mały kraj. Jeśli bardzo wysoki wzrost gospodarczy utrzyma się w najbliższych latach, to pięć milionów mieszkańców nie będzie w stanie zaspokoić potrzeb tamtejszego rynku pracy. Tę pustą przestrzeń mogą wypełnić Polacy. Po przystąpieniu do Unii Europejskiej nie obowiązują nas żadne ograniczenia w podejmowaniu pracy czy zakładaniu działalności gospodarczej, dodatkowym atutem jest też bardzo podobny język i mentalność mieszkańców Słowacji.

Uwaga: artykuł który czytasz ma ponad 3 miesiące.

R E K L A M A

Słowacy cieszą się owocami szybkiego wzrostu gospodarczego, który pod koniec 2006 roku wynosił 9,6 proc. (szybszym wzrostem w Europie mogą pochwalić się jedynie niektóre państwa bałtyckie). Nic dziwnego, że bezrobocie, do niedawna niemal tak wysokie jak w Polsce, bardzo szybko spada. Według danych tamtejszego urzędu statystycznego bezrobocie rejestrowane w kwietniu 2007 roku wyniosło jedynie 8,5 procent. Mimo że płace należą do najniższych w Unii Europejskiej, to systematycznie rosną. W 2003 roku średnia płaca wynosiła 14 365 koron słowackich, w 2006 roku było to już 18 761 koron. Poprawie sytuacji służy również ustabilizowana i niska inflacja. Wzrost gospodarczy jest tak duży ze względu na potężne inwestycje zagraniczne — ocenia się, że aż 30 proc. PKB wytwarza powstała w ostatnim czasie branża motoryzacyjna.


Dla kogo praca?


Szczególnie dużo ofert pracy dotyczy przemysłu. Wolne miejsca czekają na pracowników fizycznych w przemyśle włókienniczym (szwaczki), budowlanym, motoryzacyjnym (pracownicy linii produkcyjnych) i w rolnictwie (operatorzy maszyn, opiekunowie zwierząt, osoby do winobrania). Szybko rozwija się rynek usług i handlu, dlatego pracę dostać można w powstających centrach usługowych (obsługa klienta, pomoc techniczna) oraz na stanowiskach handlowych i menedżerskich (nieruchomości, ubezpieczenia, handel). Wiele ofert skierowanych jest do przedstawicieli zawodów medycznych, a zwłaszcza pielęgniarek.


Tradycyjnie na brak zajęcia nie mogą narzekać specjaliści z wyższym wykształceniem: informatycy, graficy, specjaliści IT lub inżynierowie różnych specjalności mogą przebierać w ofertach.
Pracy można również szukać w hotelarstwie i gastronomii, jednak w tej branży zarobki są niskie.


Pobyt i dostęp do rynku pracy


Wraz z przystąpieniem Polski i Słowacji do Unii Europejskiej nie obowiązują nas żadne ograniczenia związane z pobytem i podejmowaniem pracy.


Osoba, która przebywa u naszych sąsiadów krócej niż 90 dni, nie musi rejestrować swojego pobytu. Osoby pracujące, przebywające na Słowacji dłużej niż 90 dni, zobowiązane są do rejestracji pobytu i uzyskania karty pobytowej. Otrzymuje się ją w miejscowej jednostce policji po okazaniu dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy oraz dokumentu potwierdzającego prawo do zakwaterowania na terenie Słowacji (umowa najmu mieszkania, zaświadczenie o zakwaterowaniu lub zaświadczenie o zatrudnieniu). Na wniosek obcokrajowca policja jest zobowiązana do wydania karty pobytowej.


Polacy mają nieograniczone prawo do podejmowania pracy. Jedyną czynnością prowadzoną przez władze wobec przyjezdnych jest monitoring ich zatrudniania. Odbywa się poprzez system kart informacyjnych, które wypełnia pracodawca i w ciągu 7 dni od zatrudnienia przesyła do miejscowego urzędu pracy, spraw socjalnych i rodziny. Pracodawca ma także obowiązek poinformowania urzędu o zakończeniu pracy przez obcokrajowca.


Osoby nieprzebywające na Słowacji i instytucje niemające tam siedziby mogą nabywać nieruchomości krajowe, tj. położone na terytorium Słowacji, na takich samych zasadach jak osoby krajowe, z wyjątkiem gruntów rolnych oraz leśnych znajdujących się poza terenem zabudowanym.


Polska i Słowacja podpisały umowę w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji. Dzięki temu podmioty, które dokonają inwestycji na terenie drugiego kraju, mogą korzystać ze swobodnego przepływu kapitału bezpośrednio związanego z inwestycją.


Prowadzenie działalności gospodarczej


Słowackie prawo daje dwie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej: jako osoba fizyczna lub jako osoba prawna. Samozatrudnienie należy do tej pierwszej kategorii.


Osoba fizyczna z zagranicy może prowadzić działalność gospodarczą na identycznych zasadach jak obywatele Słowacji — powinna jedynie spełniać ogólne i specyficzne warunki określone w ustawie o działalności gospodarczej. Osoba fizyczna ma obowiązek zgłoszenia faktu rozpoczęcia działalności gospodarczej we właściwym dla miejsca działalności urzędzie ds. działalności gospodarczej (Živnostensky úrad). W niektórych wypadkach musi również wystąpić o wydanie pozwolenia lub koncesji. 


Ogólne warunki prowadzenia działalności to ukończone 18 lat, zdolność do podejmowania czynności prawnych oraz niekaralność za czyny umyślne. W niektórych branżach wymagane jest udokumentowanie odpowiedniego przygotowania fachowego.


Koncesje wymagane są w przypadku produkcji, konserwacji, likwidacji i handlu bronią, amunicją oraz materiałami wybuchowymi, świadczenia usług w zakresie lotnictwa, transportu osobowego, wymiany walut, ochrony mienia, aukcji, weterynarii, prowadzenia cmentarzy oraz usług kurierskich. Wymagania niezbędne do otrzymania koncesji zawiera ustawa.


Osoby prawne również mają identyczne prawa jak Słowacy, o ile pewne przepisy nie stanowią inaczej (np. ustawa o działalności gospodarczej lub umowy międzynarodowe). Zasady prowadzenia działalności gospodarczej określają Kodeks handlowy Republiki Słowackiej oraz ustawa o działalności gospodarczej. Poprzez prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę zagraniczną rozumie się działalność gospodarczą prowadzoną za pośrednictwem przedsiębiorstwa osoby zagranicznej lub jej jednostki organizacyjnej (oddziału) powołanej na terytorium Słowacji. Najczęstszą formą prawną prowadzonej działalności gospodarczej jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (słowacka spółka s.r.o.)


Aby rozpocząć działalność, niezbędne jest wpisanie podmiotu do Rejestru Handlowego. Potrzebne są dane osoby wnioskującej i nowego podmiotu (nazwa handlowa, siedziba, przedmiot przedsiębiorstwa, wysokość kapitału zakładowego, imiona i nazwiska oraz miejsca zamieszkania osób upoważnionych do podejmowania czynności prawnych w imieniu przedsiębiorstwa itp.). Rejestrację należy poprzedzić wizytą w urzędzie ds. działalności gospodarczej (Živnostensky úrad). W Rejestrze Handlowym niezbędne będzie przedstawienie zaświadczenia o zgłoszeniu działalności oraz w niektórych przypadkach przedstawienie zezwolenia lub koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w danym zakresie.


Kodeks handlowy dopuszcza możliwość powołania jednoosobowej spółki prawa handlowego, można też być wspólnikiem słowackiej lub innej zagranicznej osoby prawnej.


Do wniosku o wpis do Rejestru Handlowego należy załączyć:


  • umowę spółki lub akt założycielski oddziału,
  • statut, o ile został przyjęty,
  • pisemne oświadczenie administratora wkładu o dokonanej wpłacie na poczet kapitału zakładowego, orzeczenie rzeczoznawcy, iż wartość wkładu niepieniężnego odpowiada wartości wymaganego wkładu pieniężnego,
  • zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej lub koncesja wydana przez urząd ds. działalności gospodarczej,
  • wypis z rejestru karalności osób upoważnionych do czynności prawnych w imieniu przedsiębiorstwa,
  • pisemne oświadczenie założyciela, iż nie jest jedynym wspólnikiem w więcej niż dwóch spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli założycielem spółki jest jedna osoba fizyczna,
  • jeżeli spółkę zakłada jedna spółka z o.o., pisemne oświadczenie założyciela, że nie jest jednoosobową spółką z ograniczoną odpowiedzialnością,
  • inne dokumenty stwierdzające fakty zapisywane do Rejestru Handlowego.


Aby powołać spółkę, jej kapitał zakładowy powinien wynosić minimum 200 tys. koron słowackich. Ogólna wartość wniesionych środków na poczet kapitału musi wynosić co najmniej 100 tys. koron.


Dokonanie wpisu do Rejestru Handlowego jest płatne. Rejestry Handlowe dla osób prawnych prowadzone są w sądach powiatowych (Okresne sudy) w siedzibie sądów wojewódzkich (Krajske sudy). Znajdują się w miastach wojewódzkich. Rejestracji dokonuje się w sądzie właściwym ze względu na siedzibę podmiotu lub innej jednostki organizacyjnej.


Wysokość zarobków


Do niedawna średnia miesięczna płaca w Słowacji była jedną z najniższych w Unii Europejskiej, bardzo szybki rozwój gospodarczy powoduje jednak, że płace rosną. W 2006 roku średnie wynagrodzenie wyniosło 18 761 koron miesięcznie (w roku 2003 było to 14 365 koron). W ciągu ostatniego roku płace wzrosły o 8 proc., a realnie o 3,3 procent. Największe wzrosty zanotowano w usługach związanych z wynajmem i administracją nieruchomości oraz w administracji państwowej i pośrednictwie finansowym. Najwolniej płace rosły w budownictwie, przemyśle wydobywczym i usługach socjalnych. Błyskawiczny rozwój branży budowlanej powinien przyczynić się do szybkiego wzrostu pensji w tej branży.


Na Słowacji obowiązuje płaca minimalna ustalana corocznie (1 października) przez rząd, przedsiębiorców i związki zawodowe. W 2006 roku wynosiła 183 euro miesięcznie. W Polsce płaca minimalna wynosiła w tym samym czasie 234 euro.


W 2006 roku najwięcej zarabiali przedstawiciele branży finansowej (średnio 38 305 koron miesięcznie/średnia płaca nominalna pod koniec roku), rynku nieruchomości i biznesu (23 770 koron), administracji państwowej (23 953 korony) i przemysłu energetycznego (27 727 koron). Najmniej zarabiają pracownicy branży rolnej (średnio 13 680 koron miesięcznie/średnia płaca nominalna pod koniec roku), budownictwa (14 558 koron) i branży hotelarsko-gastronomicznej (14 170 koron).


Gdzie szukać pracy?


Trudno znaleźć w Polsce słowackie oferty pracy, dlatego najlepiej poszukać pracy na miejscu.


Polacy mogą bez przeszkód korzystać z usług słowackich publicznych służb zatrudnienia. Podstawową rolę w tym systemie pełni urząd do spraw pracy, spraw socjalnych i rodziny (Úrad práce, sociálnych vecí a rodiny — UPSVaR). Oddziały tej instytucji działają w każdym powiecie i zapewniają dostęp do ofert pracy, pomoc w nawiązaniu kontaktu z pracodawcą oraz działania mające zaktywizować osoby poszukujące pracy. Ważnym elementem działalności urzędu jest pomoc socjalna oraz edukacja. Na stronie internetowej lub w urzędzie udostępniane są aktualne oferty pracy z całego kraju.


Pomoc w znalezieniu pracy oferują także Europejskie Służby Zatrudnienia (EURES). Na stronach internetowych publikowane są oferty pracy, istnieje też możliwość skontaktowania się z doradcą EURES. Pracują oni w wojewódzkich oddziałach urzędów pracy.


Na rynku działa wielu prywatnych pośredników. Ich legalność i dopuszczalną wysokość opłat (miejscowe prawo zezwala na pobieranie opłat od osób poszukujących pracy) można sprawdzić na stronach internetowych UPSVaR. Są również agencje pracy stałej i tymczasowej, bardzo wiele firm prowadzi swoje serwisy w Internecie, istnieją też specjalne portale publikujące oferty z różnych źródeł. Oferty ukazują się w prasie i jej wydaniach elektronicznych — najpoczytniejszym dziennikiem jest obecnie „SME”.


Warunki pracy


Podstawową formą zatrudniania jest umowa o pracę. Prawo dopuszcza też zatrudnienie na umowę-zlecenie, ale w ograniczonym wymiarze czasu (nie więcej niż 300 godzin rocznie). Umowa musi zostać sporządzona na piśmie i powinna określać:


  • miejsce wykonywania pracy,
  • stanowisko,
  • warunki wynagradzania,
  • datę rozpoczęcia pracy,
  • rodzaj pracy,
  • godziny pracy,
  • urlop wypoczynkowy,
  • warunki wypowiedzenia.


Okres próbny może trwać do 3 miesięcy i nie można go przedłużyć.


Tydzień pracy trwa 40 godzin. Jeśli praca odbywa się w systemie dwuzmianowym, to maksymalny czas może wynosić 38,5 godziny, a w przypadku systemu trzyzmianowego 37,5 godziny. Istnieją też ograniczenia dla osób pracujących w szkodliwych warunkach i osób młodocianych.


Liczba nadgodzin może wynieść maksymalnie 8 godzin tygodniowo i 150 rocznie. W szczególnych przypadkach ilość godzin zwiększa się do 400 rocznie. Za pracę ponadwymiarową pracownikowi należy się wyższe wynagrodzenie (także za pracę w nocy, w szczególnych warunkach i w dni wolne od pracy).


Pracownikowi przysługują minimum 4 tygodnie płatnego urlopu rocznie; osoby z ponad 15-letnim stażem pracy mają prawo do 5 tygodni. Nie należy zapomnieć, że uzupełnieniem urlopów są święta ustawowo wolne od pracy — w ciągu roku jest ich aż 14. Pracodawca ma obowiązek dopilnowania, aby pracownik wykorzystał roczny urlop wypoczynkowy.


Podatki


W tym przypadku sprawa jest prosta. Obowiązuje tutaj 19-procentowy podatek liniowy od wszystkich dochodów osiąganych przez osoby fizyczne, prawne, rezydentów i nierezydentów. Niektóre dochody są zwolnione z opodatkowania, wymienia je ustawa o podatku dochodowym. Obowiązkiem podatkowym objęte są wszystkie dochody osiągane na terenie Słowacji. Polska i Słowacja podpisały umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania od dochodów i majątku.

Podstawę opodatkowania stanowią przychody pomniejszone o koszty ich uzyskania, kwoty zwolnione od podatku oraz stratę z bieżącego lub poprzedniego okresu podatkowego.


Część dochodu osób fizycznych jest zwolniona z podatku. Podstawę podatkową obniża się o 19,2-krotność minimum socjalnego, obowiązującego na dzień 1 stycznia roku podatkowego, na podatnika. Taką samą wartość odlicza się w przypadku współmałżonka, który nie posiada własnych dochodów. Ta zasada dotyczy jednak podatników posiadających stały pobyt na terenie kraju.


Podatek VAT (zwany tutaj DPH) wynosi również 19 procent. W niektórych przypadkach obowiązują całkowite zwolnienia. Ponadto obowiązuje podatek od nieruchomości i ich transferu, podatki akcyzowe i podatek od pojazdów motorowych.


Warunki i koszty życia


Słowacja to kraj o podobnym do polskiego poziomie życia. Najlepsze warunki panują w okolicach Bratysławy, gdzie poziom zamożności przewyższa średnią Unii Europejskiej. Najgorsza sytuacja jest obecnie we wschodniej i południowo-wschodniej części kraju. Poza Bratysławą najlepiej żyje się w zachodniej Słowacji — aż po Żylinę i Bańską Bystrzycę.


Obecna sytuacja zarobkowa szybko ulega poprawie. Na przełomie wieków kraj zmagał się ze znacznymi podwyżkami cen usług i energii, w latach 1998-2000 realne płace spadły aż o 8 procent. Jednak dzięki przeprowadzonym wtedy gruntownym reformom Słowacja rozwija się fenomenalnie.


Ceny żywności i rzeczy codziennego użytku są bardzo podobne do polskich. Wynajęcie jednopokojowego mieszkania w Bratysławie to koszt 10-12 tysięcy koron miesięcznie, oczywiście bez problemu znajdziemy i droższe oferty. Koszt wynajęcia mieszkania w innym dużym mieście jest często o połowę mniejszy, a za 10-12 tysięcy koron można wynająć mieszkanie 2-3 pokojowe.


System komunikacyjny oparty jest na kolejach i połączeniach autobusowych. Dzięki temu, że te dwa rodzaje transportu często się dublują, jest bardzo wiele połączeń do wyboru. Pomiędzy dużymi miastami kursują pociągi pośpieszne i ekspresowe. Ceny biletów na wszystkie rodzaje pociągów są bardzo podobne: za przejazd z Bratysławy do Koszyc pociągiem pośpiesznym lub ekspresem płaci się około 60 złotych. Alternatywą dla pociągów są lokalne i dalekobieżne autobusy narodowego przewoźnika SAD.


Komunikacja miejska jest dobrze zorganizowana — różne środki transportu są najczęściej zintegrowane. Bilet ważny przez 30 minut kosztuje w Bratysławie 18 koron, a bilet miesięczny od 600 do 770 koron (w zależności od ilości stref).


Czy warto?


Sytuacja gospodarcza Słowacji jest podobna do sytuacji w naszym kraju. Szybki rozwój spowodował bardzo duże zapotrzebowanie na pracowników, zarówno osób niewykwalifikowanych, jak i specjalistów najnowszych technologii.


W dalszym ciągu zarobki są tam niższe niż w Polsce. W takiej sytuacji zachętą może być możliwość nauki języka (słowackiego oraz angielskiego), praca w międzynarodowym środowisku lub chęć poznania tego ciekawego kraju i jego mieszkańców. Zachętą dla przedsiębiorców są niskie podatki i prostsze niż u nas procedury rejestracyjne.


Ciekawe strony internetowe


Ambasada Republiki Słowackiej w Warszawie

Ministerstwo Spraw Socjalnych i Rodziny Republiki Słowackiej

Wydział Ekonomiczny Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Bratysławie

Urząd do spraw pracy, spraw socjalnych i rodziny

Urząd ds. Działalności Gospodarczej

Formularze niezbędne do rejestracji działalności gospodarczej

Zestawienie adresowe Urzędów ds. Działalności Gospodarczej

Adresy sądów (Rejestr Handlowy)

Formularze niezbędne przy wpisie do Rejestru Handlowego

Spis legalnie działających agencji pośrednictwa pracy


Oferty pracy


www.profesia.sk

www.arthur-hunt.sk

http://www.sme.sk/r/pr_kar/kariera.html

www.emka.sk


Transport


Portal umożliwiający szukanie połączeń we wszystkich rodzajach komunikacji oraz połączeń łączonych (obejmuje także komunikację miejską)

Portal miejskiej komunikacji (różne miasta)


Pośrednictwo nieruchomości


www.reality.sk

www.skreality.sk

http://reality.server.sk

http://reality.sme.sk/portal/


Mateusz Grabowski




Copyright © TaxNet Sp. z o.o. w Tychach