Projekt przewiduje, że skazany będzie mógł zaskarżać tylko najważniejsze orzeczenia dotyczące swojej osoby, np. kwestie związane z wykonaniem wyroku sądu o pozbawieniu wolności. Usprawnieniu postępowania służyć będzie m.in. przyjęcie zasady rozpoznawania spraw bez udziału stron oraz przepis umożliwiający dokonywanie niektórych czynności przez referendarzy sądowych.

Zaproponowane zmiany wpłyną na zmniejszenie przewlekłości postępowań wykonawczych prowadzonych przez sądy. Nowe przepisy określają, że postanowienia wydawane w postępowaniu wykonawczym staną się wykonalne z chwilą ich wydania, nie zaś uprawomocnienia, jak to jest dotychczas.

Zmiany obejmą również system wykonywania kary ograniczenia wolności. Jej wykonywanie może się odbywać również w dni ustawowo wolne od pracy.

Zredukowane zostaną administracyjne czynności związane z organizacją i dokumentacją przebiegu pracy, jakie wypełniać musi podmiot, który chce zatrudnić więźniów.

Ponadto koszty ubezpieczenia skazanych od następstw nieszczęśliwych wypadków ponosić będzie Skarb Państwa.

Zwiększy się także liczba miejsc pracy, w których skazani mogą odbywać karę. Władze samorządowe będą mogły kierować skazanych np. do pracy w ośrodkach opieki społecznej, spółkach prawa handlowego, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii czy organizacjach charytatywnych.

Projekt wzmacnia rolę sądowego kuratora zawodowego, który odciąży sąd od niektórych czynności związanych z postępowaniem wykonawczym. Kurator będzie organizował pracę skazanych, wskazywał rodzaj, miejsce oraz termin jej rozpoczęcia. Będzie także utrzymywał stały kontakt z podmiotami zatrudniającymi skazanych oraz pouczał skazanych o konsekwencjach wynikających z uchylenia się od jej wykonywania.

Nowe przepisy zakładają również, że ściąganiem grzywien sądowych i opłat karnych zajmować ma się urząd skarbowy, a nie komornik, jak to jest do tej pory. Takie rozwiązanie jest korzystne dla Skarbu Państwa, ponieważ z przeprowadzonych analiz wynika, że skuteczność ściągalności grzywien przez komorników jest niska. Natomiast organy skarbowe mają większy dostęp do informacji o statusie majątkowym obywateli, w tym również osób skazanych prawomocnymi wyrokami. Kwestia ustalenia przez urząd celowości zarządzonej egzekucji lub ustalenia majątku dłużnika sprowadzi się więc w gruncie rzeczy do sprawdzenia informacji, którą organy podatkowe już mają.

Zmiany przewidują ponadto rezygnację z możliwości odraczania kary grzywny. Poprawi to ściągalność zasądzonych przez sąd kar pieniężnych, które mogą być również rozłożone na raty. Decyzję w tej sprawie będą podejmować urzędy skarbowe, sąd będzie miał jednak możliwość kontroli takich postanowień.

Doprecyzowano również przepis dotyczący prawa wstępu rzecznika praw obywatelskich — w każdym czasie i bez ograniczeń — do zakładów karnych, aresztów śledczych i innych miejsc, w których przebywają osoby pozbawione wolności. Takie same uprawnienia będą mieć prokuratorzy wykonujący czynności należące do zakresu ich działania.

***
NIE dla zniesienia zakazu publicznego znieważania prezydenta

Na posiedzeniu 21 sierpnia 2007 r. Rada Ministrów negatywnie oceniła propozycje zawarte w poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny. Przewidziano w nim zniesienie zakazu publicznego znieważania prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, głów obcych państw oraz przedstawicieli dyplomatycznych na terytorium Polski.

Zdaniem projektodawców istnienie przepisu, który traktuje tego typu czyny jako przestępstwa zagrożone karą, ogranicza wolność słowa i prawo obywateli do nieskrępowanego wyrażania swoich poglądów i jest dowodem na istnienie cenzury politycznej.

Według rządu prezydent jest najwyższym przedstawicielem RP oraz gwarantem ciągłości władzy państwowej. Zajmuje wyjątkową pozycję wśród konstytucyjnych organów państwa. Odpowiedzialność karna za publiczne znieważenie konstytucyjnego organu RP nie jest związana z treścią wypowiedzi, lecz z jej formą o charakterze znieważającym oraz z faktem, że znieważenie ma charakter publiczny, przez co dotrze do szerokiego kręgu odbiorców.

Utrzymanie przepisu traktującego o ochronie głowy państwa przed znieważeniem wypływa również z tradycji zapoczątkowanej przepisami Kodeksu karnego z 1932 r. i rząd nie widzi powodu, aby dokonywać zmian w tej kwestii. Podobną ochronę na terytorium RP mają zapewnioną osoby reprezentujące obce państwo.

W opinii rządu istnienie przepisu nie stwarza barier dla swobód obywatelskich, w tym również do prawa do krytyki czy satyry.

(źródło: KPRM)