W ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zaproponowano m.in. doprecyzowanie źródeł dochodów, które brane są pod uwagę przy ustalaniu dochodu i dochodu rodziny, koniecznych do przyznawania świadczeń rodzinnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przewidziano wyłączenie z katalogu dochodów, od których zależy prawo do świadczeń rodzinnych i z funduszu alimentacyjnego, stypendiów za wyniki w nauce i sporcie.

Założono, że w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu – od dochodu rodziny zostanie odjęta przeciętna miesięczna kwota utraconego dochodu. Natomiast w przypadku uzyskania dochodu w roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, uzyskany dochód dzielony będzie przez liczbę miesięcy, w których ten dochód osiągnięto. Prawo do świadczeń rodzinnych ustalane będzie od pierwszego pełnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.

Doprecyzowano także zasady wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego. Przewidziano wykluczenie możliwości pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez opiekuna osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji, który sam nie jest w stanie samodzielnie żyć. Nowe przepisy zakładają, że osoby, które mają ustalone prawo do renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka, przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, nie będą mogły pobierać świadczenia pielęgnacyjnego.

W projekcie zaproponowano regulacje, które uniemożliwią otrzymywanie więcej niż jednego świadczenia pielęgnacyjnego w rodzinie. Wprowadzony ma być przepis, na podstawie którego możliwe będzie przeprowadzanie wywiadów (lub korzystanie z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez ośrodek pomocy społecznej) u osób już pobierających świadczenie pielęgnacyjne. Obecnie taki wywiad można przeprowadzić jedynie przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Nowe rozwiązanie usunie wątpliwości, czy osoba pobierająca świadczenie pielęgnacyjne rzeczywiście sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną.

W ustawie z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przewidziano wygaszenie należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych w sytuacji śmierci osoby zobowiązanej do ich zwrotu. Kolejne zmiany dotyczą zatrzymywania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Wykonując zalecenia Trybunału Konstytucyjnego, nie zrezygnowano z zatrzymywania prawa jazdy. Wprowadzono natomiast zmiany w procedurze zatrzymywania prawa jazdy dłużnikom alimentacyjnym. Chodzi o zastosowanie trybu odwoławczego w sprawie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy oraz zasady proporcjonalności.

Zasada proporcjonalności zostanie zrealizowana przez ograniczenie zatrzymania prawa jazdy do wyjątkowych sytuacji. Prawo jazdy będzie zatrzymywane w przypadku powstania zaległości alimentacyjnych za okres dłuższy niż 6 miesięcy. Nie będzie ono odbierane, gdy dłużnik choćby częściowo wywiązuje się ze swoich zobowiązań. Za częściowe wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego zostanie uznane miesięczne zaspokajanie wierzytelności z tytułu alimentów (bieżących lub zaległych) w wysokości odpowiadającej minimum 30 proc kwoty zasądzonych miesięcznie alimentów przez okres minimum 6 miesięcy.

T.Sz.