Wyrokami z 18 i 22 lipca br. Trybunał Konstytucyjny przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osobom zdolnym do pracy, obciążonym obowiązkiem alimentacyjnym, niezatrudnionym ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, a także osobom pełniącym funkcję spokrewnionej rodziny zastępczej, na których ciąży jednocześnie obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnego dziecka.

Wyroki te weszły w życie 31 lipca, co oznacza, że od tego dnia o świadczenie pielęgnacyjne, poza rodzicem lub opiekunem faktycznym niepełnosprawnego dziecka legitymującego się odpowiednim orzeczeniem, mają prawo ubiegać się także inni członkowie rodziny, na których zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, także w przypadku gdy pełnią funkcję spokrewnionej rodziny zastępczej.

Ponadto osoby, które pełniły funkcję rodziny zastępczej spokrewnionej i otrzymywały do 30 kwietnia 2004 r. zasiłek stały na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, mają prawo do świadczenia pielęgnacyjnego także po 31 sierpnia 2005 r., jeżeli spełniają warunki określone w dotychczasowych przepisach, tj. w przepisach ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym na dzień 30 kwietnia 2004 r.

Osoby inne niż rodzice i opiekun faktyczny, według TK również uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego, które przed 31 lipca 2008 r. otrzymały decyzje o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w  terminie jednego miesiąca od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. do 31 sierpnia 2008 r., mają prawo wystąpić o wznowienie postępowania.

Właściwy organ powinien uchylić decyzję wydaną na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z konstytucją, ponownie rozpatrzyć wniosek i ewentualnie ustalić prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (a także do składek z tytułu ubezpieczenia emerytalno-rentowego) od momentu jego pierwotnego złożenia przez stronę na podstawie wówczas obowiązujących przepisów.

T.Sz., MPiPS