30 czerwca 2009 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dotyczące zasad przyznawania zasiłku rodzinnego. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że kwestionowany przepis rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 2 czerwca 2005 r. jest niezgodny z konstytucją, ponieważ nie spełnia warunków określonych przez ustawodawcę co do zakresu spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu. Zmienia też na niekorzyść sytuację prawną osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny w stosunku do uregulowania przyjętego w art. 5 ust. 4 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Przepis ten stanowi, że w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. Ustawodawca uzależnił prawo do pomniejszonego dochodu rodziny od samego faktu utraty dochodu przez kogoś z jej członków, niezależnie od tego, kiedy ta utrata nastąpiła i w jakim terminie nastąpiło ewentualne uzyskanie innego dochodu.

Tymczasem § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej ograniczył stosowanie instytucji z art. 5 ust. 4 ustawy, wprowadzając przesłankę negatywną w postaci uzyskania innego dochodu w tym samym roku kalendarzowym. Wyłącza to przewidziane art. 5 ust. 4 ustawy pomniejszenie dochodu rodziny w sytuacji, gdy utrata i uzyskanie innego dochodu nastąpiły w tym samym roku kalendarzowym. Kwestionowany przepis rozporządzenia zawiera więc unormowanie, które – wbrew ustawie – ogranicza możliwość korzystania przez osoby ubiegające się o zasiłek rodzinny z przysługującego im prawa do odliczenia dochodu utraconego od dochodu rodziny.

T.Sz., TK