W 2008 r. w UE na każdą osobę powyżej 65 roku życia przypadały cztery osoby w wieku produkcyjnym (15-64 lata). Do 2060 r. stosunek ten zmieni się na dwa do jednego. Niedawny kryzys finansowy i gospodarczy jeszcze pogorszył i pogłębił skutki tych trendów demograficznych. Zahamowanie wzrostu gospodarczego, niekorzystne zmiany w budżetach publicznych, finansowej stabilności i zatrudnieniu tylko przyspieszyły konieczność zmian w zwyczajach przechodzenia na emeryturę i sposobach osiągania uprawnień emerytalnych. Kryzys pokazał, że wiele trzeba zrobić, aby poprawić efektywność i bezpieczeństwo systemów emerytalnych.

Niedawne badanie Eurobarometru wykazało, że 73 proc. obywateli Unii albo jednoznacznie spodziewa się niższych świadczeń emerytalnych, albo sądzi, że będą musieli opóźnić przejście na emeryturę lub zaoszczędzić więcej pieniędzy na starość. 54 proc. mieszkańców UE (w tym większość w 17 na 27 państw członkowskich Unii) martwi się natomiast, że ich dochody na starość nie wystarczą do zapewnienia godnego życia.

– Przewiduje się, że liczba osób na emeryturze w porównaniu z liczbą osób finansujących ich emerytury podwoi się w Europie do 2060 r. Obecnej sytuacji po prostu nie da się utrzymać. Aby sprostać temu wyzwaniu, należy dokładnie przeanalizować kwestię równowagi między czasem spędzonym na pracy i na emeryturze. Wybór, przed jakim obecnie stoimy, to albo niższe emerytury, albo wyższe składki emerytalne, albo dłuższa i cięższa praca – powiedział László Andor, komisarz UE ds. zatrudnienia, spraw społecznych i równości szans.

Komisja opublikowała zieloną księgę, w której poddano przeglądowi europejski system emerytalny, uwzględniając relacje między polityką gospodarczą i społeczną a regulacjami rynku finansowego. W dokumencie tym poruszono wydłużenie okresu pracy, wewnętrzny rynek emerytur, przenoszenie świadczeń emerytalnych w UE, luki w przepisach unijnych, przyszłe wymagania dotyczące wypłacalności funduszy emerytalnych, ryzyko utraty wypłacalności przez pracodawcę oraz zarządzanie na poziomie UE.

Komisja za cel stawia sobie zapewnienie adekwatnych dochodów na emeryturze i zagwarantowanie stabilności systemów emerytalnych w dłuższej perspektywie, osiągnięcie właściwej równowagi między okresem pracy a okresem emerytalnym i wydłużenie okresu aktywnego życia. Zamierza też dążyć do usuwania przeszkód dla osób, które pracują w różnych krajach UE, oraz dla rynku wewnętrznego produktów emerytalnych, zapewnić bezpieczeństwo emerytur w związku z niedawnym kryzysem gospodarczym, zarówno teraz, a także zagwarantować przejrzystość emerytur, tak aby ludzie mogli podejmować świadome decyzje o swoich przyszłych dochodach na emeryturze.

T.Sz., KE