Czwartek, 27 XI 2014 r.
Nr 174/2014 (1791)
indeks alfabetyczny |
A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  V  Z  Ź  Ż 
wydanie z wybranego dnia | najczęściej czytane | najlepiej oceniane | zmień rozmiar czcionki | terminy i wydarzenia | kanał RSS
 


17 stycznia 2008 r.

Ulga rodzinna – poradnik

Przebojem podatkowym roku 2007 jest bez wątpienia tzw. ulga prorodzinna. W największym skrócie polega na odliczeniu od podatku dochodowego kwoty, stanowiącej iloczyn liczby wychowywanych dzieci i dwukrotności kwoty zmniejszającej podatek, która została wskazana w pierwszym przedziale skali podatkowej – w rozliczeniu za rok 2007 jest to 1145,08 zł. Przepis, dzięki któremu możemy skorzystać z ulgi nie jest nowy. Art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązuje już od 1.01.2007 r. W związku z wprowadzeniem w trakcie 2007 r. nowej kwoty ulgi nie zmienił się krąg osób uprawnionych i zasady korzystania.

Uwaga: artykuł który czytasz ma ponad 3 miesiące.

R E K L A M A

Mimo iż zapisy ustawy dotyczące odliczeń wydają się bardzo proste, stosowanie ulgi w praktyce rodzi bardzo wiele wątpliwości. W niniejszym poradniku postaram się je wyjaśnić.


Podstawa prawna:


Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.


Art. 27f. 1. Od podatku dochodowego, obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki, o której mowa w art. 27b, podatnik ma prawo odliczyć rocznie kwotę, obliczoną zgodnie z ust. 2, jeżeli w roku podatkowym wychowywał własne lub przysposobione dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4.

2. Odliczeniu podlega kwota stanowiąca iloczyn liczby wychowywanych dzieci i dwukrotności kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.
3. Odliczenie kwoty, o której mowa w ust. 2, dotyczy łącznie obojga rodziców, z zastrzeżeniem ust. 4. Kwotę tę odlicza się od podatku jednego z rodziców lub od podatku obojga.
4. W przypadku rodziców, w stosunku do których orzeczone zostały rozwód albo separacja, odliczenie przysługuje jednemu z nich, u którego dzieci faktycznie zamieszkują, o ile spełnione są warunki określone w ust. 1.
5. Jeżeli przez część roku podatkowego dzieci faktycznie zamieszkują u każdego z rodziców, o których mowa w ust. 4, odliczenie przysługuje każdemu z nich, o ile spełnione są warunki określone w ust. 1; w tym przypadku, kwota odliczenia stanowi iloczyn liczby miesięcy pobytu dzieci u rodzica i 1/12 kwoty, o której mowa w ust. 2.


Art. 6 ust. 4 Od osób samotnie wychowujących w roku podatkowym:

1) dzieci małoletnie,
2) dzieci, bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek pielęgnacyjny,
3) dzieci do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach - Prawo o szkolnictwie wyższym, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku

– podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7 – z tym, że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.


Wysokość ulgi


Poniżej prezentujemy tabelę, przedstawiającą kwotę ulgi w poszczególnych latach podatkowych:


 

Rok/ilość dzieci 2007 2008 2009
Jedno 1145,08 zł 1173,70 zł 1112,04 zł
Dwoje 2290,16 zł 2347,40 zł 2224,08 zł
Troje 3435,24 zł 3521,10 zł 3336,12 zł
Czworo 4580,32 zł 4694,80 zł 4448,16 zł
Pięcioro 5725,40 zł 5868,50 zł 5560,20 zł
Sześcioro 6870,48 zł 7042,20 zł 6672,24 zł


Kto może skorzystać z ulgi


Już początek pierwszego zdania art. 27f ogranicza znacznie krąg osób, które mogą skorzystać z ulgi.
„Od podatku dochodowego, obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki, o której mowa w art. 27b”.


Jakie są konsekwencje praktyczne tego zapisu?


Z ulgi nie skorzystają osoby, które opłacają tzw. podatek liniowy, ustalany na zasadach określonych w art. 30c ustawy o pdof – chyba, że oprócz dochodów opodatkowanych w ten sposób osiągają również dochody opodatkowane na zasadach ogólnych określonych w art. 27 ustawy. To samo ograniczenie dotyczy osób, które dochody opodatkowują w sposób zryczałtowany – zarówno ryczałtem ewidencjonowanym, jak i w wysokości ustalonej decyzją przy korzystaniu z tzw. karty podatkowej.


To rozwiązanie wzbudziło protesty m.in. Związku Rzemiosła Polskiego, które zwróciło się do Rzecznika Praw Obywatelskich z prośbą o zaskarżenie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie, w jakim ogranicza prawa podatników opodatkowanych ryczałtem ewidencjonowanym do skorzystania z ulgi prorodzinnej.


Drugie ograniczenie wiąże się ze sposobem skorzystania z ulgi – polega on na odliczeniu od podatku dochodowego, po pomniejszeniu go w pierwszej kolejności o zapłacone przez podatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne, w wysokości dozwolonej przepisami. To powoduje, że podatnicy o niskich dochodach nie mogą skorzystać z ulgi – mają po prostu za niski podatek dochodowy, i nie ma możliwości jego zmniejszenia o część lub całość ulgi.


Ile trzeba było zarabiać w 2007 r. żeby skorzystać z ulgi?


Wydaje się, że znając kwoty zmniejszenia podatku dość łatwo można policzyć, jaki dochód należy osiągać, aby móc w pełni skorzystać z ulgi. Wyliczenia te nie są jednak aż tak proste – w przypadku osób osiągających dochody z pracy uwzględniać należy na przykład zmiany w wysokości składki na ubezpieczenie rentowe, czy dochody uzyskuje dwoje rodziców, czy tylko jeden, oraz czy rodzic pracujący ma zwykłe czy zwiększone koszty uzyskania przychodów. Sytuacja podatkowa rodziny zmieni się również w przypadku wspólnego opodatkowania dochodów z małżonkiem lub w sposób przewidziany dla osób samodzielnie wychowujących dzieci.


Przy obowiązującej w 2007 r. składce na ubezpieczenie rentowe, w sytuacji, kiedy rodzice pracują, a jedno z rodziców otrzymywało wynagrodzenie minimalne (936 zł brutto), dla skorzystania z ulgi zarobki miesięczne drugiego rodzica (brutto) powinny wynosić (dane w przybliżeniu do 10 zł, obliczenia przy założeniu, że koszty uzyskania przychodów są w zwykłej wysokości):


 

Ilość dzieci Wynagrodzenie brutto drugiego rodzica
Jedno 1510 zł
Dwoje 2780 zł
Troje 3750 zł
Czworo 4750 zł


Gdy pracuje tylko jedno z rodziców, a w rozliczeniu podatkowym rodzice skorzystają z możliwości wspólnego opodatkowania dochodów, wymagane dochody miesięczne brutto pracującego rodzica wynoszą:


 

Ilość dzieci Wynagrodzenie brutto pracującego rodzica
Jedno 2230 zł
Dwoje 3230 zł
Troje 4240 zł
Czworo 5250 zł

To są oczywiście wyliczenia szacunkowe, w nieskomplikowanej sytuacji podatkowej. Na obliczenia będą miały wpływ oprócz wyżej wspomnianych czynników również ulgi podatkowe, z których korzysta rodzina (prawa nabyte, obowiązujące obecnie ulgi), fakt osiągania dochodów opodatkowanych na innych zasadach niż zasady ogólne (chociażby poprzez wykluczenie możliwości wspólnego opodatkowania) itp. Dlatego każdy, kto jest zainteresowany dokładnymi wyliczeniami powinien przeprowadzić wyliczenia, uwzględniając wszystkie czynniki mające wpływ na wysokość podatku – również zmianę stawki procentowej składki na ubezpieczenie rentowe w trakcie roku.


Warunki, jakie muszą spełniać rodzice (opiekunowie)


Ulga dotyczy osób, które wychowują w roku podatkowym własne lub przysposobione:

1) dzieci małoletnie,
2) dzieci, bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek pielęgnacyjny,
3) dzieci do ukończenia 25 lat uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach – Prawo o szkolnictwie wyższym, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku.

Tych warunków dotyczy największa część pytań, jakie trafiły do nas od czytelników (odpowiadam na nie w dalszej części poradnika).


Rodzina razem


Przepis umożliwia dość elastyczne stosowanie ulgi rodzicom, którzy są małżonkami i nie orzeczono w ich przypadku separacji. Odliczenie kwoty ulgi dotyczy łącznie obojga rodziców, przy czym kwotę tę odlicza się od podatku jednego z rodziców lub od podatku obojga.


To dobra wiadomość dla rodzin, w których jedno z małżonków osiąga dochody opodatkowane w sposób, który uniemożliwia skorzystanie z ulgi, a drugie ma dochody opodatkowane na zasadach ogólnych określonych w art. 27. Również w sytuacji, kiedy rodzice rozliczają się osobno, można dowolnie rozkładać kwotę ulgi w zależności od tego, który z rodziców ma podatek wystarczający na jej pełne odliczenie.

 

Gdzie w zeznaniu rocznym należy uwzględnić ulgę?


Fakt skorzystania z ulgi uwidaczniany jest w załączniku PIT-O w części C tego załącznika. Kwoty z załącznika PIT-O przenosi się do odpowiednich rubryk zeznania podatkowego – w przypadku PIT-36 są to rubryki 172 (i 173 w przypadku łącznego rozliczania się małżonków), w przypadku PIT-37 – w pozycjach 106 i 107.


Separacja i rozwód


Ustawodawca przewidział również niektóre sytuacje, które w życiu zdarzają się ostatnio coraz częściej – przypadki, w których rodzice dziecka rozwodzą się lub znajdą się w separacji.

W takim przypadku odliczenie przysługuje temu z rodziców, u którego dzieci faktycznie zamieszkują, o ile spełnione są pozostałe warunki do skorzystania z ulgi.

Ale bardzo często dzieci zamieszkują "chwilowo" u każdego z rodziców. Wtedy odliczenie przysługuje każdemu z nich, a kwota odliczenia stanowi iloczyn liczby miesięcy pobytu dzieci u rodzica i 1/12 kwoty ulgi.


Co jednak w sytuacji, kiedy dzieci zamieszkują u jednego z rodziców przez kilka dni w miesiącu (np. pobyty weekendowe)?

Ustawodawca nie wyjaśnia tej kwestii wprost. Moim zdaniem, należy po prostu zsumować dni, w których dzieci przebywały u każdego z rodziców, i ustalić ile to jest miesięcy, przyjmując, że miesiąc ma 30 dni (zob. art. 114 Kodeksu cywilnego). Tak ustaloną liczbę miesięcy należy pomnożyć przez kwotę limitu przysługującej ulgi.

 

A co się stanie, kiedy suma miesięcy w zeznaniach rozwiedzionych rodziców przekroczy 12? Tego nie wiem – ale urząd powinien wszcząć postępowanie zmierzające do ustalenia stanu prawidłowego.

R.G.

 

(cdn.)



OPINIE UŻYTKOWNIKÓW

« poprzednia[ 1 ] . [ 2 ]następna »

Copyright © TaxNet Sp. z o.o. w Tychach