Podział ruchomości i praw majątkowych

W przypadku umownego podziału ruchomości i praw majątkowych wystarczająca jest pisemna umowa, w której małżonkowie wymienią przedmioty podlegające podziałowi, określą ich wartość oraz sposób podziału. Jeśli okaże się, że wartość przydzielonych każdej stronie przedmiotów nie jest równa, w gestii małżonków pozostaje ustalenie odpowiednich dopłat czy spłat. Nie jest to jednak konieczne.


Podział nieruchomości

Zarówno podział nieruchomości (gruntów, budynków, lokali), jak i podział spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, musi być dokonany w formie aktu notarialnego. Dokonanie podziału np. w zwykłej formie pisemnej, a nie notarialnej, sprawia, że umowa jest nieważna.


Wycena składników majątku oraz sposób podziału

Przy podziale umownym strony mają pełną swobodę przy dokonywaniu wyceny składników majątku. Małżonkowie mogą też ustalić nierówne udziały w majątku wspólnym – przykładowo, mogą przyjąć, że jedno z nich otrzyma 40 proc. majątku, a drugie 60 proc.


Od umowy do sądu

Każdy, kto ma w tym interes prawny, może wnieść powództwo o ustalenie nieważności umowy o podział majątku.

Małżonkowie mogą powołać się na nieważność zawartej umowy, i wystąpić do sądu z wnioskiem o sądowy podział majątku. Gdy sąd uzna, że umowa małżonków jest rzeczywiście nieważna, dokona sądowego podziału. Jeśli uzna umowę za ważną, oddali wniosek.


Koszty umownego podziału majątku

Każde z małżonków ponosi własne koszty związane z podziałem. Przy podziale ruchomości trzeba liczyć się z kosztami transportu i przeładunku dzielonych rzeczy oraz z różnego rodzaju opłatami dodatkowymi (np. opłata rejestracyjna) itp.

Umowny podział majątku nieruchomego to z pewnością większy wydatek. Przede wszystkim niezbędne będzie opłacenie notariusza. Taksa notarialna zależy od wartości dzielonego majątku. Maksymalna stawka wynagrodzenia notariusza wynosi (od wartości majątku):

• do 3000 zł - 100 zł;
• powyżej 3000 zł do 10 000 zł - 100 zł + 3 proc. od nadwyżki powyżej 3000 zł,
• powyżej 10 000 zł do 30 000 zł - 310 zł + 2 proc. od nadwyżki powyżej 10 000 zł,
• powyżej 30 000 zł do 60 000 zł - 710 zł + 1 proc. od nadwyżki powyżej 30 000 zł,
• powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł - 1010 zł + 0,5 proc. od nadwyżki powyżej 60 000 zł,
• powyżej 1 000 000 zł - 5 710 zł + 0,25 proc. od nadwyżki ponad 1 000 000 zł, nie więcej jednak niż sześciokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku.

Do taksy trzeba doliczyć 22 proc. VAT.

Dodatkowo, konieczne może się okazać uiszczenie opłaty sądowej za wpis prawa własności w księdze wieczystej. Jeśli w księdze wieczystej wpisani byli oboje małżonkowie, a w wyniku podziału nieruchomość przypadała jednemu z nich, notariusz pobierze opłatę za wpis zmiany odnośnie właściciela.


PODSTAWA PRAWNA
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.)
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.)
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.)

Warto też przeczytać:

Podział majątku

Sądowy podział majątku

Intercyza – co to takiego?

Magdalena Stec