Nowe przepisy zostaną wprowadzone do polskiego prawodawstwa poprzez nowelizację ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Utworzono w niej dział konsumencki, który określa przebieg postępowania i szczegółowe warunki upadłości osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej.

Postępowanie będzie wszczynane przez dłużnika lub wierzyciela, przy czym dłużnik — inaczej niż osoby prowadzące działalność gospodarczą — nie będzie zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Opłata za wszczęcie postępowania upadłościowego konsumenta wyniesie tylko 200 zł, zamiast 1000 zł pobieranego obecnie od przedsiębiorców. Upadłość będzie mogła być ogłoszona, jeżeli dłużnik stał się niewypłacalny wskutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności.

Nie będzie można ogłosić upadłości w sytuacji, gdy osoba zaciągnęła zobowiązanie, gdy była już niewypłacalna, albo doszło do rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracownika lub za jego zgodą. Nie będzie można nadużywać instytucji upadłości — okres pomiędzy oddłużeniami nie będzie krótszy niż 10 lat.

Likwidacja masy upadłości będzie mogła być przeprowadzona przez samego upadłego, ale pod nadzorem syndyka i za zgodą sądu. Dłużnik musi wydać syndykowi cały swój majątek, łącznie z nieruchomościami. Z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży domu lub mieszkania otrzyma jednak kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego za okres 12 miesięcy.

Jeżeli pozostaną niespłacone długi po przeprowadzeniu likwidacji masy upadłości i zaspokojeniu wierzycieli z funduszów masy upadłości, sąd, na wniosek upadłego, będzie orzekał o planie ich spłat nawet przez kolejne pięć lat. Zakres spłat zależeć będzie od zarobków dłużnika, wysokości wierzytelności i możliwości ich zaspokojenia.

Zmiany dają nowe możliwości nie tylko niewypłacalnym dłużnikom, ale również wprowadzają elementy ochrony ich wierzycieli. Podczas spłaty długu niewypłacalne osoby nie będą mogły dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu oraz będą zobowiązane do składania corocznych sprawozdań o wykonaniu planu spłat, osiągniętych przychodach i zwiększeniu majątku. Jeżeli upadły dłużnik narusza te obowiązki i nie dokonuje spłaty — sąd umorzy postępowanie. Tym samym swoje należności będzie musiał regulować na ogólnych zasadach.

T.Sz., MG