Ustawa skierowana do TK istotnie skraca i ogranicza tryb konsultacji z organizacją związkową zamiaru i kryteriów zwolnień. Ustawa o zwolnieniach grupowych z 2003 r. przewiduje 20-dniowe konsultacje ze związkami zawodowymi, a po nich możliwość wydania jednostronnie regulaminu zwolnień. Ustawa o racjonalizacji, której przepisy zakwestionował prezydent, przewiduje większą arbitralność decyzji, jednak zachowuje gwarancje 7-dniowych konsultacji ze związkami zawodowymi.

Ponadto ustawa o racjonalizacji, podobnie jak ustawa o związkach zawodowych, gwarantuje ochronę przedemerytalną (art. 39 kodeksu pracy – zwolnienia nie obowiązują osób, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia im uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku), a także ochronę pracowników posiadających uprawnienia związane z rodzicielstwem, czyli pracownic w okresie ciąży, urlopu macierzyńskiego oraz ojców korzystających z tzw. urlopu ojcowskiego (art. 41 kp). Ustawa gwarantuje też uprawnienia do odprawy pieniężnej.

Zdaniem Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan, państwo, które zatrudnia pracowników, może mieć powody, żeby ich zwolnić, a stabilność finansów publicznych również jest wartością konstytucyjną. Ponadto, według Lewiatana, system stanowienia prawa w Polsce prowadzi w bardzo wielu przypadkach do przyjmowania przez Sejm ustaw, które budzą wątpliwości merytoryczne i prawne. Dlatego elementem polskiego systemu stanowienia prawa powinny być m.in. obligatoryjne kontrole ex ante zgodności ustaw o dużym znaczeniu dla gospodarki z konstytucją.

Konfederacja uważa, że zaskarżona ustawa ma duże znaczenie zarówno dla poprawy efektywności działania administracji publicznej, jak i stanu finansów publicznych. W latach 2007-2010 wzrost zatrudniania w instytucjach administracji publicznej, które zostały objęte ustawą, wyniósł 5,5 proc., a w samym korpusie służby cywilnej w tych instytucjach – ponad 10 proc. (w latach 2007-2009). Ustawa zakłada zmniejszenie zatrudniania w tych instytucjach w 2011 r. o 27,5 tys. osób, w tym w ramach korpusu służby cywilnej – o 10,8 tys. osób (i utrzymanie tego poziomu w kolejnych latach). Oszczędności osiągnięte dzięki redukcji zatrudniania mająy wynieść w 2011 r. 0,43 mld zł (mniejsze niż w kolejnych latach ze względu na konieczność wypłaty odpraw zwalnianym pracownikom), a w kolejnych trzech latach (2012-2014) po ok. 1,4 mld zł rocznie.

T.Sz.