Jak napisano w uzasadnieniu do projektu ustawy, potrzeba nowelizacji wynika z tego, że stosowane obecnie zasady rozliczania podatku VAT od pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony innych niż samochody osobowe (i paliwa do nich) są oparte jedynie na ogólnej interpretacji ministra finansów, będącej konsekwencją wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-414/07.

Ponadto autorzy projektu nowelizacji wzięli pod uwagę fakt, że - ze względu na brak możliwości przyznania pełnego prawa do odliczenia podatku VAT przy nabyciu samochodów osobowych z powodu problemów budżetowych - rząd złożył do Komisji Europejskiej wniosek o uzyskanie derogacji na stosowanie szczególnego ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego od niektórych pojazdów samochodowych oraz na odstąpienie od rozliczania podatku od towarów i usług w przypadku wykorzystywania tych pojazdów do celów prywatnych.

W pierwszej kolejności zmiany w ustawie mają więc na celu objęcie od 1 stycznia 2013 r. prawem do pełnego odliczenia pojazdów samochodowych o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg, które na podstawie świadectwa homologacji producenta lub importera nie są uznawane za samochód osobowy. Pojazdy te korzystały z prawa do takiego odliczenia przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, tj. do dnia 30 kwietnia 2004 r. Zaproponowane rozwiązania będą również uwzględniały regulacje zmniejszające ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego, które zostały wprowadzone 1 maja 2004 r. oraz po tej dacie.

Zachowano ograniczenie przewidujące odliczenie 60 proc. kwoty podatku określonej na fakturze, nie więcej niż 6 tys. zł, w odniesieniu do samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Ograniczenie to nie będzie miało zastosowania w odniesieniu m.in. do pojazdów specjalnych, w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym, a także pojazdów samochodowych, w których łącznie z miejscem dla kierowcy jest jedno miejsce siedzące (jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 425 kg), dwa (jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 493 kg), trzy lub więcej miejsc (jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 500 kg).

Z ograniczenia będzie zwolniona odprzedaż lub oddanie w odpłatne używanie samochodów na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze, jeśli stanowi ona przedmiot działalności podatnika. Z kolei w odniesieniu do usługobiorców użytkujących samochody na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub umowy o podobnym charakterze planuje się zachować prawo do odliczenia ograniczone do 60 proc. kwoty podatku określonej na fakturze, nie więcej niż 6 tys. zł na jeden pojazd. Analogiczne zasady odliczeń będą obowiązywały przy imporcie samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych oraz nabytych lub importowanych części składowych zużytych do ich wytworzenia. Zaproponowane rozwiązania obowiązywałyby od 1 stycznia 2013 r.

Przewiduje się wprowadzenie, na okres przejściowy, od dnia wejścia w życie projektowanej ustawy do 31 grudnia 2012 r., regulacji polegającej na ograniczeniu w odliczaniu podatku naliczonego od pojazdów samochodowych objętych derogacją oraz wyłączeniu od podatku od towarów i usług w przypadku wykorzystywania tych pojazdów do celów prywatnych, jak również wyłączeniu prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupu paliwa do napędu pojazdów.

Nowelizacja przewiduje także zmiany dotyczące odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z nieruchomością wykorzystywaną zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów prywatnych podatnika lub jego pracowników. Projekt ustanawia zasadę, że w przypadku nakładów ponoszonych na nabycie oraz wytworzenie nieruchomości stanowiącej część przedsiębiorstwa danego podatnika podatek naliczony powinien zostać obliczany według udziału procentowego, w jakim dana nieruchomość wykorzystywana jest do celów działalności gospodarczej.

Projekt zakłada także zmianę definicji wyrobów akcyzowych, opodatkowania importu gazu za pośrednictwem statków, opodatkowania dostawy i importu energii cieplnej lub chłodniczej, usług zapewnienia dostępu do takich sieci, usługi transportu bądź przesyłu przez te sieci, a także świadczenia innych usług bezpośrednio z nimi związanych. Przewidziano w nim również rezygnację z wprowadzenia szczególnego sposobu rozliczania podatku przez podmioty zagraniczne świadczące na terytorium Polski okazjonalne przewozy drogowe osób pojazdami zarejestrowanymi za granicą.

T.Sz.