Sprawozdanie pokazuje tendencję wzrostową, jeśli chodzi o liczbę towarów, co do których istnieje podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej. W 2009 r. odnotowano ponad 43,5 tys. przypadków zatrzymania towarów przez celników, obejmujących w sumie 118 mln artykułów. W sprawozdaniu zwraca się uwagę, że o ile w przeszłości naruszenie praw własności intelektualnej dotyczyło najczęściej towarów luksusowych, obecnie coraz więcej spraw związanych jest z artykułami codziennego użytku.

Najpopularniejszymi kategoriami produktów są papierosy, stanowiące 19 proc. zatrzymanych towarów, a także pozostałe wyroby tytoniowe (16 proc.), znaki towarowe (13 proc.) i lekarstwa (10 proc.). Głównym krajem pochodzenia produktów naruszających prawa własności intelektualnej nadal są Chiny (w sumie 64 proc. wszystkich skonfiskowanych artykułów). Natomiast inne kraje, jak Zjednoczone Emiraty Arabskie i Egipt, przodowały w określonych kategoriach produktów. W przypadku ponad 77 proc. wszystkich zatrzymanych produktów dokonano ich zniszczenia lub skierowano sprawę do sądu w celu orzeczenia naruszenia prawa.

Jak podkreślono w strategii unijnej „Europa 2020”, ochrona praw własności intelektualnej ma kluczowe znaczenie dla propagowania badań, innowacji i tworzenia nowych miejsc pracy w Europie. Skuteczne egzekwowania praw własności intelektualnej ma także istotne znaczenie dla ochrony zdrowia i bezpieczeństwa obywateli UE, ponieważ niektóre podróbki (takie jak środki spożywcze, kosmetyki i artykuły przeznaczone dla dzieci), produkowane z pominięciem wszelkich uregulowań prawnych, mogą stanowić poważne zagrożenie.

W zapobieganiu eksportowi do UE towarów naruszających prawa własności intelektualnej i wykrywaniu takich przypadków może w istotny sposób pomóc odpowiednia współpraca z międzynarodowymi partnerami handlowymi. W 2009 r. UE i Chiny podpisały plan działania skupiający się przede wszystkim na poprawie współpracy w dziedzinie egzekwowania przez służby celne praw własności intelektualnej, który, zgodnie z planami, zostanie w najbliższych miesiącach przedłużony do końca 2012 r.

Współpraca z przemysłem także ma duże znaczenie dla zapewnienia prawidłowej identyfikacji towarów łamiących prawa własności intelektualnej. Przedsiębiorcy mogą wnioskować o interwencję celną w przypadku podejrzenia, że prawa własności intelektualnej są łamane, a informacje przekazywane przez przemysł stanowią wyraźną pomoc dla służb celnych w procesie kontroli. Komisja przygotowała podręcznik dla podmiotów prawa autorskiego, aby pomóc im w składaniu takich wniosków.

T.Sz., KE