Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249, poz. 2104 z późn. zm.) wydatki budżetu państwa dzielą się na:

• dotacje i subwencje,
• świadczenia na rzecz osób fizycznych,
• wydatki bieżące jednostek budżetowych,
• wydatki majątkowe,
• wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa,
• wpłaty środków własnych Unii Europejskiej.

Dotacje to wydatki budżetu przeznaczone m.in. na:

• finansowanie lub dofinansowanie zadań z zakresu administracji rządowej, mecenatu państwa nad kulturą, bieżących zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego, kosztów realizacji inwestycji,
• dopłaty do określonych rodzajów wyrobów lub usług,
• dopłaty do oprocentowania kredytów bankowych,
• pierwsze wyposażenie w środki obrotowe nowo tworzonych zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych.

Świadczenia na rzecz osób fizycznych obejmują wydatki budżetu państwa kierowane do osób fizycznych, a niebędące wynagrodzeniem za świadczoną pracę. Są to świadczenia o charakterze jednostronnym, które wypłaca się bezpośrednio osobom fizycznym w postaci emerytur, rent, zasiłków dla bezrobotnych, a także świadczenia wypłacane pośrednio w postaci np. dopłat do leków.

Wydatki bieżące jednostek budżetowych to z kolei:

• wynagrodzenia i uposażenia osób zatrudnionych w państwowych jednostkach budżetowych oraz składki naliczane od tych wynagrodzeń i uposażeń,
• zakupy towarów i usług,
• koszty utrzymania oraz inne wydatki związane z funkcjonowaniem jednostek budżetowych,
• koszty zadań zleconych do realizacji jednostkom niezaliczonym do sektora finansów publicznych, z wyłączeniem fundacji i stowarzyszeń.

Wydatkami na obsługę długu Skarbu Państwa są natomiast wydatki budżetu z tytułu oprocentowania i dyskonta od skarbowych papierów wartościowych, oprocentowania zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz wypłat związanych z udzielonymi przez Skarb Państwa poręczeniami i gwarancjami oraz koszty związane z emisją skarbowych papierów wartościowych.

Wydatki majątkowe obejmują:

• wydatki na zakup i objęcie akcji oraz wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego,
• wydatki inwestycyjne państwowych jednostek budżetowych oraz dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji realizowanych przez inne jednostki.

Do środków własnych Unii Europejskiej zalicza się:

• udział we wpływach z ceł, opłat rolnych i cukrowych,
• środki obliczone na podstawie podatku od towarów i usług, zgodnie z metodologią wynikającą z przepisów Unii Europejskiej;
• środki obliczone na podstawie wartości rocznego produktu krajowego brutto,
• odsetki i kary za nieterminowe lub nieprawidłowo naliczone płatności.

Tabela 1. Zestawienie wydatków budżetowych w latach 2008 i 2009

 

Tabela 2. Zestawienie wydatków budżetowych w latach 2006, 2007, 2008 i 2009

Magdalena Stec