Środa, 23 IV 2014 r.
Nr 62/2014 (1679)
indeks alfabetyczny |
A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  V  Z  Ź  Ż 
wydanie z wybranego dnia | najczęściej czytane | najlepiej oceniane | zmień rozmiar czcionki | terminy i wydarzenia | kanał RSS
 


12 września 2007 r.

Wyliczanie wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy – trochę teorii

W kolejnych odcinkach poświęconych wyliczaniu wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy omawiamy coraz bardziej złożone przypadki. Czas więc na przedstawienie pewnych informacji ogólnych, które będą niezbędne, aby prawidłowo zrozumieć wyliczenia, które będziemy przedstawiać w kolejnych częściach cyklu.

Uwaga: artykuł który czytasz ma ponad 3 miesiące.

R E K L A M A

Pracownicy, którzy nie są zdolni do wykonywania pracy z powodu choroby mają prawo do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy przez pierwsze 33 dni w ciągu roku, a po upływie tego okresu do zasiłku chorobowego i, jeżeli niezdolność do pracy trwa dłużej, do świadczenia rehabilitacyjnego. Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy finansowane jest ze środków pracodawcy, i obciąża jego koszty, natomiast zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne finansowane jest z funduszu ubezpieczeń społecznych, do którego wpływają nasze składki na ubezpieczenie chorobowe (2,45 proc. od podstawy naliczania składek).

Na równi z niezdolnością do pracy z powodu choroby traktuje się niemożność wykonywania pracy:

1) w wyniku decyzji wydanej przez właściwy organ albo uprawniony podmiot na podstawie przepisów o chorobach zakaźnych i zakażeniach;

2) z powodu przebywania w:

a) stacjonarnym zakładzie lecznictwa odwykowego w celu leczenia uzależnienia alkoholowego,
b) stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej w celu leczenia uzależnienia od środków odurzających lub substancji psychotropowych;

3) wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów.

Obowiązek ustalenia prawidłowej wysokości wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy spoczywa na pracodawcach, ustalenie i wypłata zasiłku należy do obowiązków albo pracodawcy (jeśli zgłasza do ubezpieczenia powyżej dwudziestu pracowników), albo do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – jeżeli pracodawca zgłasza do ubezpieczenia do dwudziestu pracowników).

Dokumentem stanowiącym podstawę do wypłaty zasiłku chorobowego jest zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy wystawione na druku ZUS ZLA.

Jeżeli zasiłek obliczany i wypłacany jest przez ZUS, do jego wypłaty niezbędne jest w przypadku pracowników zaświadczenie, wystawione przez płatnika składek na druku ZUS Z-W przypadku pozostałych ubezpieczonych (np. osób samodzielnie prowadzących działalność gospodarczą) przesyła się do ZUS druk ZUS Z-3a.

Liczbę ubezpieczonych ustala się według stanu na dzień 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego, a w stosunku do płatników składek, którzy na ten dzień nie zgłaszali nikogo do ubezpieczenia chorobowego – według stanu na pierwszy miesiąc, w którym dokonali takiego zgłoszenia.

Jeżeli ZUS rozpoczął wypłacanie zasiłku pracownikowi, a po 31 grudnia płatnik wskutek osiągnięcia progu liczby pracowników ma już obowiązek wypłaty zasiłków samodzielnie, do końca okresu wypłacania zasiłku wypłaca go ZUS.

Za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek:

1) choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną – trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego – pracownik zachowuje prawo do 80 proc. wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu,

2) wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo choroby przypadającej w czasie ciąży – w okresie wskazanym w pkt 1 – pracownik zachowuje prawo do 100 proc. wynagrodzenia,

3) poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów – w okresie wskazanym w pkt 1 – pracownik zachowuje prawo do 100 proc. wynagrodzenia.

Uwaga: Jeżeli wewnętrzne przepisy prawa pracy u danego pracodawcy to przewidują, wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy z powodu choroby i odosobnienia w związku z chorobą zakaźną mogą być wyższe od 80 proc. wynagrodzenia.

Za czas niezdolności do pracy trwającej łącznie dłużej niż 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy na zasadach określonych w Ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – (ustawa zasiłkowa).

Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy oblicza się stosując zasady obowiązujące przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Wynagrodzenie przysługuje za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy i nie ulega obniżeniu w przypadku ograniczenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

Wynagrodzenie nie przysługuje w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego.

Już przy ustalaniu okresu, w którym pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy pojawiają się problemy, głównie, jeśli okres niezdolności do pracy przypada na przełomie roku. Wątpliwości mają również pracodawcy zatrudniający pracowników, którzy równocześnie pracują w innych miejscach pracy.

Pracownik zatrudniony w rożnych miejscach

Okresy niezdolności do pracy u różnych pracodawców należy uwzględniać u każdego pracodawcy. Najlepiej zobrazować to przykładem.

Przykład 1

Anna zatrudniona jest na pół etatu od 1 stycznia w firmie A. Od 1 czerwca zaczęła również pracę na pół etatu w firmie B. Od 15 marca do 10 kwietnia Anna przebywała na zwolnieniu lekarskim (27 dni). Zachorowała ponownie 10 lipca, i przedstawiła zwolnienie na 14 dni.

W obu firmach Anna będzie miała prawo do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy za pierwsze sześć dni, czyli do 15 lipca. Począwszy od 16 lipca Anna będzie otrzymywać zasiłek chorobowy.

Choroba na przełomie roku

Rozpatrujemy dwa przypadki:

1) w momencie rozpoczęcia choroby pracownik wyczerpał już okres 33 dni i nabył prawo do zasiłku chorobowego,

2) w momencie rozpoczęcia choroby pracownik nie nabył jeszcze prawa do zasiłku chorobowego.

Przykład 2

Pracownik ma już prawo do zasiłku chorobowego (wyczerpał w trakcie roku okres 33 dni) i zachorował pod koniec grudnia. Chorował nieprzerwanie do końca stycznia.

W takim przypadku za cały okres niezdolności do pracy pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy. Okres choroby od pierwszego do trzydziestego stycznia nie zalicza się do okresu 33 dni.

Przykład 3

Pracownik zachorował pod koniec grudnia i chorował nieprzerwanie do połowy stycznia. W momencie rozpoczęcia choroby nie miał jeszcze prawa do zasiłku chorobowego (nie chorował w trakcie roku więcej niż 33 dni).

W takim przypadku decydujący jest stan faktyczny w dniu 31 grudnia. Jeżeli pracownikowi przysługiwało w tym dniu uprawnienie do otrzymania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, do końca tego zwolnienia (trwającego nieprzerwanie), otrzymuje wynagrodzenie za czas niezdolności, ale nie dłużej niż 33 dni licząc od 1-go stycznia. Potem pracownik będzie otrzymywał zasiłek chorobowy. Począwszy od pierwszego stycznia każdy dzień choroby pracownika zostaje już wliczony do limitu 33 dni.

Jeżeli w dniu 31 grudnia pracownik miał już prawo do zasiłku chorobowego, do końca zwolnienia (trwającego nieprzerwanie) otrzymuje zasiłek (chyba, że przekroczy maksymalny okres wypłacania zasiłku).

Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy nie zwiększa podstawy składek na ubezpieczenie społeczne, wchodzi jednak w skład podstawy składki na ubezpieczenie zdrowotne, jest również opodatkowane podatkiem dochodowym.

Uwaga: Jeśli przyczyną nieobecności jest choroba zawodowa lub wypadek przy pracy, pracownik otrzymuje zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego, bez względu na to, czy pracodawca poniósł już koszty pierwszych 33 dni nieobecności w pracy.

Okres wyczekiwania na nabycie praw do zasiłku chorobowego

 

Ubezpieczony nabywa praw do zasiłku chorobowego po upływie okresu wyczekiwania. Nabycie praw do zasiłku nie oznacza, że zostanie on wypłacony – zasiłek wypłacany ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje (z pewnymi wyjątkami np. dotyczącymi wypadków w pracy lub zasiłków po ustaniu ubezpieczenia) dopiero od 34 dnia niezdolności do pracy w ciągu roku. Ale w związku z tym, że wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane przez pierwsze 33 dni w roku przysługuje wyłącznie pracownikom, którzy nabyli prawa do zasiłku, przed jego wypłatą należy stwierdzić, czy pracownik „zaliczył” już okres wyczekiwania.

Jego długość zależy od tego, czy ubezpieczony podlega ubezpieczeniu chorobowemu obowiązkowo, czy dobrowolnie.

W pierwszym przypadku okres wyczekiwania wynosi 30 dni nieprzerwanego trwania ubezpieczenia chorobowego, w drugim 180 dni. Przypomnę, że dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają m.in. prowadzący działalność gospodarczą, a zleceniobiorcy mogą się ubezpieczyć dobrowolnie, jeśli objęci są obowiązkowym ubezpieczeniem rentowym i emerytalnym. Pracownicy zawsze objęci są obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym – dla nich okres wyczekiwania wynosi 30 dni.

Do okresu ubezpieczenia zalicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa w ubezpieczeniu nie przekracza 30 dni albo jest spowodowana urlopem wychowawczym, bezpłatnym lub odbywaniem czynnej służby wojskowej.

Przykład 4

Andrzej był zatrudniony przez kilka lat, ale zwolnił się 5 czerwca. W lipcu tego samego roku zatrudnił się u nowego pracodawcy – i od początku nabywa prawa do zasiłku chorobowego, ponieważ przerwa w ubezpieczeniu nie przekracza 30 dni.

Wyjątki

Są grupy ubezpieczonych, którym zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego przysługuje bez okresu wyczekiwania. Są to:

1) absolwenci szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych;
2) ubezpieczeni, których niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy;
3) ubezpieczeni obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego;
4) posłowie i senatorowie, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.

Przykład 2

Maria pracowała na etacie nieprzerwanie przez 12 lat. Po zwolnieniu przez cztery miesiące szukała pracy. Po zatrudnieniu u nowego pracodawcy nabywa prawa do zasiłku chorobowego bez okresu wyczekiwania.

Przykład 3

Anna została zatrudniona pierwszego czerwca. Jest to jej pierwsza praca, a od momentu, kiedy skończyła technikum minęło już kilka miesięcy. W dniu 20 czerwca Anna zachorowała, i przedstawiła zwolnienie lekarskie na okres 14 dni. Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy będzie Annie przysługiwało wyłącznie za ostatnie 3 dni niezdolności do pracy (od 1 lipca) – pierwsze jedenaście dni będzie trwał jeszcze okres wyczekiwania. Tak więc za pierwsze 11 dni nieobecności Anna nie otrzyma wynagrodzenia.

(E.G.)

cdn.



Copyright © TaxNet Sp. z o.o. w Tychach