Osłabienie gospodarcze w 2009 r. spowodowało spadek zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw – w ciągu 12 miesięcy 2009 r. zmniejszyło się ono w firmach małych, średnich i dużych (bez mikro firm) o 1,2 proc. w stosunku do 2008 r. Firmy cięły koszty, aby przetrwać, ale tylko w nielicznych przypadkach cięcia te dotknęły zatrudnienie. Z badania wynika, że prawie 70 proc. firm – mimo osłabienia gospodarczego – poszukiwało w 2009 r. pracowników. Było to w części podyktowane chęcią wykorzystania szansy pozyskania wysoko kwalifikowanych pracowników, którzy w latach 2006-2008 byli trudno dostępni. Osłabienie gospodarcze nie zahamowało również wzrostu wynagrodzeń w grupie małych, średnich i dużych przedsiębiorstw – wzrosły one (nominalnie) o 4,4 proc.

Badania PKPP Lewiatan i Deloitte wykazują, że w połowie 2010 r. ponad 37 proc. przedsiębiorstw wykorzystywało posiadane zasoby ludzkie w 100 proc., jednak tylko 4,9 proc. firm planowało w 2010 r. wzrost zatrudnienia w prawie wszystkich grupach zawodowych. Firmy częściej (17,8 proc.) mówiły natomiast o wzroście zatrudnienia w wybranych grupach, przede wszystkim w sektorze wytwarzania i zaopatrywania w energię elektryczną, gaz i wodę, w budownictwie oraz w usługach (obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z obsługą działalności gospodarczej).

Saldo planowanego i realizowanego wzrostu zatrudnienia oraz planowanych i realizowanych zwolnień pokazuje, że ponad 40 proc. firm zatrudnia i będzie zatrudniać w 2010 r. wykwalifikowanych pracowników. Prawie 30 proc. firm zaangażuje inżynierów, prawie 18 proc. – specjalistów, ponad 15 proc. – sprzedawców i przedstawicieli handlowych. Natomiast 20 proc. firm zwolniło lub zwolni pracowników o niższych kwalifikacjach, a 1/3 firm wypowie umowy pracownikom administracyjnym. Pracę straci również kadra zarządzająca w 5 proc. dużych firm.

Badania PKPP Lewiatan i Deloitte pokazują, że koniunktura gospodarcza nie pozwala jeszcze firmom na bardziej odważne zwiększanie zatrudnienia, ani podnoszenie wynagrodzeń. Przeciwko wzrostowi zatrudnienia działa również prawo, które zniechęca do podejmowania ryzyka, gdy nie ma pewności co do wzrostowego trendu gospodarki. Badania pokazują też, że zmienia się podejście firm do pracowników – coraz więcej firm uznaje ich za kluczowy zasób w przedsiębiorstwie. Absolutna większość decyduje się także na inwestycje w rozwój pracowników, aby przeciwdziałać ich rotacji.

Badanie „Monitoring kondycji sektora dużych przedsiębiorstw 2010” zostało przygotowane przez PKPP Lewiatan we współpracy z Deloitte i przeprowadzone przez TNS OBOP na ogólnopolskiej losowej próbie 388 dużych firm prywatnych i państwowych w okresie 18 kwietnia do 4 lipca 2010 r. Próba jest reprezentatywna ze względu na sektor (firma prywatna – państwowa) oraz sekcję PKD w głównych siedmiu sektorach gospodarki. To drugie, kompleksowe badanie dużych firm w Polsce - pierwsze zostało przeprowadzone przez PKPP Lewiatan i Deloitte na początku 2009 r.

T.Sz., Deloitte