Wtorek, 7 II 2012 r.
Nr 15/2012 (1235)
15 stycznia 2008 r.
Pojęcie Polaków o Ukrainie i Ukraińcach to głównie mieszanina stereotypów i uprzedzeń. W 2004 roku wydarzyło się jednak coś, co pozwoliło nam na nowo odkryć ten kraj. Po Pomarańczowej Rewolucji Polacy dostrzegli, że to normalne miejsce, w którym żyją ludzie tacy jak my. Dostrzeżono również, że po latach stagnacji rozwija się w imponującym tempie i staje się świetnym miejscem do robienia interesów oraz kariery zawodowej. Największe ukraińskie miasta oferują bowiem możliwości raczej nie spotykane w naszym kraju – operuje tam olbrzymi kapitał, a rynki wschodnie będą rosły jeszcze przez wiele lat. W ubiegłym roku nasze kraje zyskały jeszcze jedną platformę porozumienia – wspólnie organizowane Mistrzostwa Europy w piłce nożnej – EURO 2012. To świetna okazja do wzajemnego poznania i wspólnych interesów.
Uwaga: artykuł który czytasz ma ponad 3 miesiące.
R E K L A M A
Lata 90. XX wieku nie były pomyślne dla Ukrainy. Recesja gospodarcza i chaos polityczny doprowadziły do poważnego kryzysu. W 1999 roku Produkt Krajowy Brutto sięgnął dna i wynosił jedynie 40,8 proc. poziomu z 1990 roku. Przełom nastąpił w roku 2000 i mimo, że chaos polityczny pozostał to Ukraina weszła na drogę szybkiego wzrostu gospodarczego. Od roku 2000 PKB rósł nieprzerwanie o klika procent rocznie – rekordowy był pod tym względem rok 2004 – 12,1 proc. W roku 2006 wzrost wyniósł 6,5 proc. Mimo tego nie osiągnięto jeszcze poziomu zamożności z początku lat 90. Produkcja przemysłowa dopiero w 2006 roku osiągnęła wielkości z tamtego okresu.
Istotnym problemem tutejszej gospodarki jest wysoka inflacja. W ciągu ostatnich trzech lat regularnie przekraczająca 10 proc. Bezrobocie wynosi około 7 proc. i jest bardzo nierównomiernie rozłożone w kraju. Średnie wynagrodzenie za pracę wynosi 1307 hrywien (niewiele ponad 200 dolarów), ale jest bardzo silnie zróżnicowane, a ponadto statystyka odzwierciedla tylko wynagrodzenia oficjalne.
Wydaje się, że Ukraina wkroczyła na drogę trwałego rozwoju gospodarczego. Postępująca demokratyzacja życia publicznego i obniżenie ryzyka inwestycyjnego oraz napływ inwestycji zagranicznych i zmiany podatkowe sprawiają, że kraj ten, a zwłaszcza Kijów ma wiele do zaoferowania przedsiębiorcom i pracownikom. Dzieje się tak mimo tego, że średnie płace są wciąż niskie, a rynek pracy jest częściowo zamknięty dla obcokrajowców. Ukraina potrzebuje bowiem specjalistów i oferuje im bardzo atrakcyjne warunki pracy.
Dla kogo praca?
Ukraina dysponuje dużą ilością wykształconej i wyszkolonej siły roboczej. Po okresie Związku Radzieckiego odziedziczyła dużą ilość specjalistów: inżynierów, konstruktorów i programistów, a pod względem liczby studentów kraj ten należy do czołówki europejskiej.
Nie oznacza to, że specjaliści z Polski nie mają tu czego szukać. Prasa i firmy rekrutacyjne publikują bardzo wiele ofert pracy. Dominują oferty dla szeroko pojętej kadry menedżerskiej. Taką sytuację zawdzięczamy szybkiemu wzrostowi gospodarczemu. Poszukiwani są menedżerowie produktu, przedstawiciele handlowi, specjaliści sprzedaży, kierownicza kadra zarządzająca, specjaliści produkcji, osoby zajmujące się marketingiem, reklamą i public relations oraz konsultanci.
Ostatnie lata przyniosły boom gospodarczy, który nie powinien skończyć się przynajmniej do 2012 roku – czyli do czasu Mistrzostw Europy w piłce nożnej. W związku z tym, pojawiły się oferty dla specjalistów branży budowlanej, a nawet wykwalifikowanych robotników.
Dobrym sposobem na rozpoczęcie pracy na Ukrainie jest współpraca z polską firmą prowadzącą interesy na wschodzie. Nasze firmy coraz więcej inwestują w tym kraju, zakładają przedstawicielstwa i budują zakłady produkcyjne. To dobra okazja do zapoznania się ze specyfiką tamtejszego rynku. Osobną kategorię specjalistów stanowią osoby będące łącznikiem pomiędzy biznesem w Polsce i na Ukrainie. Ich zadaniem jest taka koordynacja i zarządzanie wzajemnymi stosunkami aby współpraca przebiegała bezproblemowo dla obu stron.
Formalności wjazdowe
Podpisana 30 lipca 2003 r. umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o zasadach ruchu osobowego zawiera postanowienie o bezwizowym trybie podróży obywateli polskich na Ukrainę. Zgodnie z prawem, na terytorium Ukrainy można przebywać przez 90 dni w ciągu 6 miesięcy od dnia przekroczenia granicy, z możliwością pobytu przez okres do 90 dni w ciągu kolejnych 6 miesięcy. Okres 90 dni można przedłużyć maksymalnie o 30 dni.
Na granicy otrzymamy dokument migracyjny (meldunkowy), na podstawie którego można przebywać na terytorium Ukrainy do 90 dni. Określa się w nim czas i miejsce pobytu. Dokument trzeba zachować do wyjazdu. Za jego brak można zapłacić grzywnę. Dokument został wprowadzony w 2004 roku i zastąpił dotychczasowy obowiązek meldunkowy (rejestracyjny).
W przypadku pobytu dłuższego niż 90 dni można ubiegać się o wizę pobytową lub pobyt czasowy. Formalności te załatwia się w Oddziale Wiz i Rejestracji odpowiednim do miejsca pobytu na Ukrainie. Uzyskanie pozwolenia na pracę jest podstawą wydania takiej wizy.
Zatrudnianie obcokrajowców
Aby rozpocząć pracę na Ukrainie należy uzyskać zezwolenie. Zastosowano tutaj rozwiązanie stosowane w większości krajów zachodnich – zezwolenie jest wydawane, gdy w kraju lub danym regionie nie ma pracowników mogących wykonywać daną pracę, lub gdy zachodzi uzasadniona konieczność zatrudnienia zagranicznego pracownika. O zezwolenie nie muszą się ubiegać osoby na stałe zamieszkałe na Ukrainie.
Zezwolenie na pracę wydawane jest przez Państwowy Ośrodek Zatrudnienia Ministerstwa Pracy Ukrainy. Za jego zgodą mogą to zrobić ośrodki zatrudnienia Republiki Krym, obwodów oraz miast Kijowa i Sewastopola. Dotyczy ono pracy w określonym przedsiębiorstwie, instytucji, organizacji na konkretnym stanowisku (w zawodzie).
O wydanie pozwolenia ubiega się przedsiębiorca chcący zatrudnić pracownika, a uzyskanie go jest podstawą do otrzymania wizy wjazdowej.
Wniosek o zatrudnienie obcokrajowca powinien zawierać uzasadnienie takiej konieczności. Konieczne udowodnienie możliwości zapewnienia im niezbędnych warunków pobytu i działalności. Ponadto, konieczne jest przedstawienie kopi projektu umowy o zatrudnienie, oraz informacji organu Państwowej Administracji Podatkowej o opłaceniu wszelkich wymaganych podatków i opłat przez pracodawcę. W praktyce urząd może zażądać dużo więcej dokumentów dotyczących zarówno przyszłego pracownika, jak i pracodawcy. Listę wymaganych dokumentów trzeba uzgodnić z urzędem jeszcze przed złożeniem podania.
Opłata za rozpatrzenie wniosku wynosi 30-krotność minimalnego dochodu nie podlegającego opodatkowaniu tj. 30 x 17 hrywien = 510 hrywien. Procedura trwa 30 dni, a pozwolenie wydawane jest na 1 rok z możliwością przedłużenia maksymalnie do 4 lat. Po tym czasie musi nastąpić półroczna przerwa, po której ponownie można ubiegać się o pozwolenie.
Pracownicy polscy delegowani do pracy na Ukrainie również muszą posiadać zezwolenie na pracę. Ponadto, muszą opłacać składki na rzecz polskiego i ukraińskiego ubezpieczenia społecznego.
Ustawa o imigracji, przyjęta 7 czerwca 2001 roku, wprowadza limitowanie liczby obywateli innych krajów przesiedlających się na Ukrainę. Zezwolenia imigracyjne (w ramach corocznie ustalanej kwoty) wydawane są wysoko wykwalifikowanym specjalistom (zwłaszcza deficytowych zawodów), naukowcom, artystom (artyści nie potrzebują pozwolenia na pracę w swym zawodzie), osobom, które zainwestowały na Ukrainie ponad 100 tys. dolarów, członkom rodzin obywateli Ukrainy i innym osobom pożądanym z punktu widzenia interesów Ukrainy.
Prowadzenie działalności gospodarczej
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
To najpopularniejsza forma prowadzenia działalności gospodarczej. W myśl miejscowego prawa jest to spółka, której kapitał zakładowy dzieli się na udziały o wysokości określonej w dokumentach założycielskich, a jej wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki i ponoszą ryzyko szkody w związku z działalnością spółki jedynie w zakresie wartości przysługujących im udziałów.
Kapitał zakładowy spółki potrzebny do jej powołania to minimum 100 minimalnych miesięcznych wynagrodzeń, czyli w 2006 roku była to kwota 350 hrywien. Spółkę mogą powołać co najmniej dwie osoby. Wspólnik może mieć jednak tylko jeden udział. Przed rejestracją trzeba wpłacić 50 proc. kapitału na tymczasowy rachunek bankowy, a pozostałą część w ciągu roku od dnia rejestracji. Aby powołać spółkę z ograniczona odpowiedzialnością należy zatwierdzić statut spółki, który stanowi dokument założycielski. W treści statutu powinny się znaleźć:
Podmioty gospodarcze należy rejestrować w Jednolitym Rejestrze Państwowym, czyli w komitecie wykonawczym rady terytorialnej miasta obwodowego lub w Państwowej Administracji Rejonowej (miejskiej lub obwodowej wg miejsca siedziby rejestrowanego podmiotu). Ponadto powołanie spółki trzeba zgłosić w następujących instytucjach:
Certyfikat o rejestracji umożliwia otwarcie rachunku bankowego. Uzyskanie pieczątek i stempli jest również uzależnione od rejestracji i następuje po uzyskaniu pozwolenia MSW.
Aby zarejestrować podmiot gospodarczy niezbędne jest dostarczenie następujących dokumentów:
Na Ukrainie istnieje forma działalności zwana spółką z rozszerzoną odpowiedzialnością. W takim wypadku fundusz statutowy podzielony jest na udziały o konkretnej wartości, a udziałowcy odpowiadają za zobowiązania spółki swoim własnym majątkiem do wysokości stanowiącej wielokrotność (taką samą dla wszystkich) udziałów każdego z nich. Zakres odpowiedzialności wspólników musi być określony w dokumentach założycielskich.
Spółka akcyjna
Istnieją dwa rodzaje takiej spółki:
Spółka jest osobą prawną. Udziały muszą należeć do minimum dwóch udziałowców. Akcjonariusze mają prawo do dywidendy, uczestnictwa w zarządzaniu oraz otrzymania części majątku pozostałego po likwidacji lub rozwiązaniu spółki. Organami zarządzającymi jest zgromadzenie akcjonariuszy i zarząd.
Wymagane minimum kapitału założycielskiego dla spółki akcyjnej wynosi 1250 płac minimalnych. Co najmniej 50 proc. wartości nominalnej kapitału akcyjnego musi być wpłacone przed odbyciem założycielskiego zgromadzenia akcjonariuszy.
Aby powołać spółkę, akcjonariusze muszą podpisać umowę założycielską. Dokumentem założycielskim jest statut.
Przedstawicielstwo
Przedsiębiorcy prowadzący już działalność na terenie Polski mogą pokusić się o stworzenie swego przedstawicielstwa na Ukrainie. Jest to jednak bardziej długotrwały i droższy proces – trwa 60 dni i kosztuje 2,5 tys. dolarów. Takie jednostki nie posiadają samodzielnej osobowości prawnej.
Licencjonowanie działalności gospodarczej
Działalność w bardzo wielu branżach gospodarki wymaga tutaj uzyskania licencji. Określono ponad 60 rodzajów działalności gospodarczej podlegających licencjonowaniu. Licencje wydaje ponad 30 instytucji, a przepisy w tej dziedzinie bardzo często się zmieniają. Działalność wymagającą licencji mogą wykonywać wyłącznie podmioty będące ukraińskimi rezydentami.
Oto kilka przykładowych dziedzin, które wymagają uzyskania licencji: produkcja wyrobów perfumeryjnych, w których stosuje się spirytus etylowy, wydobywanie bursztynu, świadczenie usług turystycznych i przewozowych transportem samochodowym (osób i towarów), przemysłowy połów ryb hodowlanych, handel detaliczny i hurtowy lekami, transport publiczny, telekomunikacja, telewizja kablowa, usługi publiczne i wiele innych.
System podatkowy
Istnieje tutaj kilkadziesiąt rodzajów podatków. Możemy je podzielić na podatki płacone władzy centralnej i te płacone władzy lokalnej. Najważniejsze z nich to:
Poza tym istnieją też opłaty skarbowe i licencyjne oraz 16 rodzajów podatku lokalnego. Najważniejszy jest jednak fakt, że podatek dochodowy od osób fizycznych jest podatkiem liniowym.
W 1993 roku Polska i Ukraina podpisały wspólną konwencję o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobieganiu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku. Podczas rozliczania podatku w Polsce obowiązuje metoda wyłączenia z progresją. Oznacza to, że w Polsce wyłącza się z podstawy opodatkowania dochód osiągnięty za granicą, zwolniony z opodatkowania. Jednak dla ustalenia stawki podatku od pozostałego dochodu, osiągniętego w Polsce, stosuje się stawkę podatku właściwą dla całego dochodu, tzn. łącznie z dochodem osiągniętym za granicą.
Osoby fizyczne
Od 2003 roku Ukraina dołączyła do grupy państw, które zdecydowały się na wprowadzenie podatku liniowego. Początkowo był on tak niski jak w Rosji – 13 proc. Od stycznia 2007 roku stawkę podniesiono jednak do 15 proc. Wcześniej obowiązywał tutaj podatek progresywny o rozpiętości od 10 do 40 proc. Tak niską stawkę zapłacą osoby, które mają status rezydenta podatkowego. Dla nierezydentów ustalono stawkę w wysokości 30 proc. Wyjątkiem są dochody w postaci dywidend, zysków z lokat, opłat licencyjnych oraz wynagrodzenia za pracę. Dochód rezydentów opodatkowany jest w całości, a w przypadku nierezydentów wyłącznie ten osiągnięty na terenie Ukrainy.
Osoby fizyczne płacą też 5-procentowy podatek od lokat bankowych i 30-procentowy od nagród i wygranych. Danina za sprzedaż nieruchomości to 1 proc., a podatek od spadków i darowizn w niektórych przypadkach wynosi 0 proc.
Miano rezydenta podatkowego zyskuje osoba, która przebywa na Ukrainie przez minimum 183 dni w roku. Deklaracje podatkowe za dany rok muszą być złożone w urzędzie skarbowym do 1 marca następnego roku kalendarzowego.
Poza podatkiem dochodowym trzeba się liczyć z koniecznością zapłacenia podatku od pojazdów samochodowych. Płacą go właściciele pojazdów zarejestrowanych na Ukrainie. Wysokość podatku uzależniona jest od pojemności silnika i wynosi od 3 do 30hrywien za każde 100 cm3 pojemności skokowej silnika. Właściciele gruntów również płacą comiesięczny podatek.
Podatki socjalne
Są nierozerwalnie związane z wykonywaniem pracy. Płacą je pracodawcy. Oto świadczenia, które naliczane są od płacy brutto:
Dodatkowo pracownicy przekazują 2 proc. płacy brutto na fundusz emerytalny, 1 proc. na fundusz ubezpieczeń społecznych, a obywatele ukraińscy płacą dodatkowo 0,5 proc. na fundusz pracy.
Maksymalna kwota wynagrodzenia, od której naliczane są składki na ubezpieczenia społeczne, wynosi 4,1 tys. hrywien miesięcznie.
Podatki płacone przez przedsiębiorców
Podatek dochodowy płacony przez przedsiębiorców ma jednolitą wysokość – 25 proc. Taka stawka obowiązuje wszystkich z wyjątkiem ukraińskich firm ubezpieczeniowych, które płacą jedynie 3 proc. swoich dochodów brutto.
Obowiązkiem firm miejscowych i zagranicznych jest składanie deklaracji podatkowych. Robi się to co kwartał. Co miesiąc płaci się zaliczkę na poczet podatku.
Podatek VAT
Podatek od wartości dodanej wliczany jest w cenę każdego towaru, płacy i usługi. Jednolita stopa podatku wynosi 20 proc. Dla towarów eksportowanych, sprzedawanych w sklepach wolnocłowych, międzynarodowych usług transportowych oraz usług i prac wykonywanych poza terytorium Ukrainy obowiązuje stawka 0 proc.
Warunki pracy
Warunki zatrudnienia pracowników na Ukrainie są określone w Kodeksie Cywilnym i prawie pracy. Podstawą zatrudnienia jest umowa o pracę. Prawo dopuszcza też możliwość pracy na umowę zlecenie i na umowę o dzieło. Pracownik może rozwiązać stosunek pracy z 2-tygodniowym terminem wypowiedzenia, a pracodawca może rozwiązać stosunek pracy z pracownikiem wyłącznie w przypadkach przewidzianych w kodeksie pracy oraz po spełnieniu określonych formalności, z reguły z zachowaniem 2-miesięcznego okresu wypowiedzenia.
Obowiązuje tutaj 40-godzinny tydzień pracy. Najczęstsza forma to 5 dni roboczych w tygodniu po 8 godzin dziennie. Według prawa, w przeddzień świąt i dni ustawowo wolnych od pracy pracownikowi przysługuje skrócenie roboczego dnia o 1 godzinę. Prawo dopuszcza też możliwość wprowadzenia 6-dniowego tygodnia pracy, z tym że dzień pracy nie może przekroczyć wtedy 7 godzin.
W ciągu roku pracownik może liczyć na minimum 14 dni płatnego urlopu. Jego wymiar zależy od stażu pracy, stanowiska i warunków pracy. Im dłuższy jest staż pracy tym więcej dni urlopowych nam przysługuje.
Poza urlopem pracownik może liczyć na 9 oficjalnych państwowych świąt. Są one wolne od pracy. Jeżeli dzień świąteczny lub ustawowo wolny od pracy wypada w sobotę lub niedzielę, to dni weekendowe przesuwają się jako dni wolne występujące zaraz po świętach.
Wiek emerytalny wynosi 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn.
Zarobki są bardzo zróżnicowane. W 2007 roku minimalne gwarantowane prawnie wynagrodzenie wynosiło jedynie 400 hrywien czyli niecałe 200 złotych. Średnie zarobki są wyższe, ale ich wysokość zależy od regionu kraju – w 2007 roku wynosiły 1307 hrywien w skali kraju i 2206 hrywien w Kijowie. Zróżnicowanie jest więc znaczne, najwyższe średnie płace w maju 2006 roku występowały w Kijowie (1646,19 hrywien), Doniecku (1160,65 hrywien) i Dniepropietrowsku (1130,56 hrywien), natomiast najniższe w obwodzie tarnopolskim (703,56 hrywien), wołyńskim (747,00 hrywien) i chmielnickim (747,64 hrywien).
Wysokość płacy w dużej mierze zależy od gałęzi gospodarki w jakiej chcemy pracować. Najwyższe wynagrodzenie w 2006 roku otrzymywali pracownicy sektora finansowego (2077,18 hrywien), lotniczego (1986,50 hrywien) i pracownicy sektora usług (1519,49 hrywien). Siłą rzeczy w Kijowie i w kilku największych miastach płace specjalistów są na dużo wyższym poziomie. Tak duża i szybko rozwijająca się gospodarka oznacza wysokie wynagrodzenia dla zatrudnionych w branżach posiadających niedobór specjalistów. Sektor, w którym notuje się bardzo niskie wynagrodzenia, a który wymaga wysokich kwalifikacji to służba zdrowia – średnia płaca to jedynie 637,41 hrywien miesięcznie.
Ukraińskie wynagrodzenia charakteryzują się bardzo dużą dynamiką wzrostu. Od 2001 roku, kiedy to gospodarka weszła na drogę szybkiego wzrostu, płace urosły o kilkadziesiąt procent. W 2001 roku o 22,3 proc., w 2002 – 18,2 proc., w 2003 – 13,8 proc., a w 2004 roku po wprowadzeniu podatku liniowego skok był jeszcze większy. Lata następne to kontynuacja tego trendu. Tak dynamiczne wzrosty są możliwe dzięki dobrej koniunkturze na świecie i szybkiemu wzrostowi PKB. Przyrost PKB w 2003 r. wyniósł 9,6 proc., w 2004 r. 12,1 proc., w 2005 r. obniżył się do 2,7 proc., ale w 2006 r. ponownie wzrósł do 7 proc. Humory psuje jednak wysoka inflacja, która w 2007 roku znów niebezpiecznie zbliżała się do poziomu 10 proc. rocznie. Problem dla pracowników z Polski stanowi wciąż umacniająca się złotówka. Jednak hrywna regularnie traci na wartości i nie kosztuje obecnie nawet 0,5 złotego.
Warunki życia
Opinie o życiu na Ukrainie obciążone są licznymi stereotypami jakie funkcjonują w naszym społeczeństwie. Wiele osób w naszym kraju uważa, że jest to kraj niebezpieczny, do cna skorumpowany, brudny i biedny. Większość z tych opinii nie znajduje swego potwierdzenia w rzeczywistości. Faktem jest, że w dalszym ciągu jest to biedny kraj. W ciągu kliku ostatnich lat zanotował olbrzymi postęp – zwłaszcza po zwycięstwie Pomarańczowej Rewolucji w 2004 roku. Przyjezdnego z Polski może jednak zaskoczyć fakt, że na przykład wiele dworców kolejowych jest czystszych i w dużo lepszym stanie technicznym niż obiekty zarządzane przez Polskie Koleje Państwowe.
Stan bezpieczeństwa jest w tym kraju zadowalający, a w dużych miastach dobry. Złą sławą cieszą się funkcjonariusze milicji drogowej, niezbyt dobrze działają też służby graniczne. Codzienne życie przypomina te w Polsce. Koszty życia są już często porównywalne do tych w naszym kraju, a w Kijowie mogą być nawet wyższe. Wyraźnie tańsze są usługi transportowe i alkohol.
Po kraju najlepiej podróżować koleją. Pociągi i stacje kolejowe są często czystsze niż polskie. Sieć kolejowa łączy największe miasta i mniejsze ośrodki, a pociągi kursują często. Połączenia dalekobieżne wymagają najczęściej wykupienia miejscówki (bilet warto kupić z wyprzedzeniem) – to z kolei wymaga okazania paszportu w kasie. Pociągi lokalne nie wymagają żadnych formalności poza zakupem biletu.
W miastach korzystać można z transportu publicznego – autobusy, trolejbusy i tramwaje. W Kijowie i Charkowie funkcjonuje metro. Bilet do metra kosztuje 50 kopiejek za przejazd w dowolnym kierunku i czasie do momentu opuszczenia stacji metra, poza
rejon bramek przy wejściu. Podobna cena obowiązuje w przypadku innych środków transportu – bilety kupujemy u biletera, którego znajdziemy w każdym tramwaju, czy autobusie. W większych miastach istnieje możliwość nabycia biletów miesięcznych obejmujących kilka rodzajów transportu.
Bardzo popularnym środkiem transportu są prywatne busy – tak zwane marszrutki. Kosztują trochę więcej, ale połączenia są bardziej elastyczne i dostosowane do konkretnych potrzeb pasażerów.
Większość urzędów pracuje przez 5 dni w tygodniu od 8:00 do 17:00 lub od 9:00 do 18:00. W środku dnia, między 12:00 a 13:00 lub 13:00 a 14:00 urzędnicy mają przerwę obiadową. Sklepy, kina, tatry otwarte są najczęściej również w weekendy.
Nieruchomości
Obcokrajowcy mają pełne prawo do nabywanie budynków i lokali. Nie mają prawa do nabywania gruntów rolnych. Według Kodeksu Cywilnego z 2004 roku, nieruchomość to nie tylko budynki i mieszkania, ale też i grunty. Podstawową formą korzystania z nieruchomości jest dzierżawa (arenda) od osób fizycznych i prawnych, samorządu terytorialnego i państwa.
Najbardziej skomplikowana sytuacja panuje w przypadku ziemi rolnej. W 1992 reforma rolna wprowadziła prywatną własność ziemi. Od tego czasu jest na Ukrainie około 6 mln posiadaczy ziemskich. Jednocześnie od 70 do 80 proc. ziemi nie jest uprawiana samodzielnie i znajduje się pod kontrolą wielkich dzierżawców. W 2002 roku wprowadzono moratorium na obrót ziemią, które miło zostać zniesione dopiero 1 stycznia 2008 roku.
Nawet po zniesieniu moratorium cudzoziemcy, w których widzi się potencjalnych nabywców nie będą mogli bezpośrednio kupować ziemi rolnej. Jednak poprzez joint venture z rezydentem lub przez spółkę-córkę zarejestrowanej na Ukrainie firmy będzie to możliwe.
O wiele bardziej pewne są inwestycje w budynki, mieszkania i lokale użytkowe. Rynek jest wciąż nienasycony i w ciągu najbliższych lat czeka go szybki rozwój. Ceny rosną bardzo szybko. Na przykład w Kijowie w 2005 r. średnia cena 1 m2 mieszkania wzrosła o 57 proc., a w 2006 r. o 25 proc. Rentowność firm deweloperskich oceniania jest na 30 – 100 proc., a nawet wyżej.
Koszty zakupu mieszkania są bardzo zróżnicowane. Średnia cena 1 m2 w Kijowie wynosi 2370 dolarów. Występują znaczne różnice pomiędzy poszczególnymi częściami miasta – ceny wahają się od 1730 do 3620 dolarów za 1 m2.
Poza Kijowem budownictwo rozwija się najszybciej w Jałcie (średnio 1990 dolarów za m2), Odessie (średnio 1230 dolarów za m2), Lwowie (średnio 1140 dolarów za m2), Charkowie (średnio 1045 dolarów za m2) i Doniecku (średnio 1030 dolarów za m2). Warto zwrócić też uwagę na mniejsze miasta. W Winnicy, 400-tysięcznym mieście, średnia cena 1 m2 przekracza 750 dolarów, a popyt jest spory.
Podczas zawierania transakcji, kupna, sprzedaży lub nawet dzierżawy konieczna jest obecność notariusza (wyjątkiem jest dzierżawy nieruchomości budynkowej na okres do 1 roku). Umowa musi być spisana w języku ukraińskim. Prawo dopuszcza nadto możliwość zawarcia umowy w innym niż ukraiński języku – w przypadku gdy jedna ze stron nie włada językiem ukraińskim, konieczna jest jednak obecność tłumacza przysięgłego.
Wszystkie czynności prawne związane z nieruchomościami muszą zostać zarejestrowane w odpowiednich urzędach samorządu lokalnego. W przypadku budynków jest to Biuro Technicznej Inwentaryzacji, a w przypadku gruntów Urząd Spraw Ziemskich. Konieczna jest też rejestracji w Rejestrze Czynności Prawnych, a w odpowiednich przypadkach w Rejestrze Hipotek lub Rejestrze Obciążeń. W przyszłości wszystkie powyższe rejestry mają tworzyć jedną jednostkę.
Mimo panującej jeszcze biurokracji inwestowanie w nieruchomości jest bardzo opłacalne i łatwo dostępne dla obcokrajowców pracujących w tym kraju. Warto wspomnieć też, że w ostatnich latach za sprzedaż nieruchomości władze pobierały jedynie do 1 proc. podatku.
Przydatne adresy internetowe:
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
Portal rządu Ukrainy zawierający informacje dla obcokrajowców, pracowników i przedsiębiorców
Poradnik dla przedsiębiorców (UNIDO)
Polsko – Ukraiński magazyn internetowy
Międzynarodowe Stowarzyszenie Przedsiębiorców Polskich na Ukrainie
Polsko Ukraińska Izba Gospodarcza
Portal wsparcia współpracy inwestycyjnej oraz projektów zewnątrz gospodarczych
Oferty pracy:
Prasa:
Tygodnik (wersja angielska, rosyjska i ukraińska)
Transport:
Rozkład jazdy krajów byłego ZSRR
Mateusz Grabowski
Copyright © TaxNet Sp. z o.o. w Tychach
