Piątek, 12 IX 2014 r.
Nr 136/2014 (1753)
indeks alfabetyczny |
A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  Ł  M  N  O  P  R  S  Ś  T  U  W  V  Z  Ź  Ż 
wydanie z wybranego dnia | najczęściej czytane | najlepiej oceniane | zmień rozmiar czcionki | terminy i wydarzenia | kanał RSS
 


8 stycznia 2007 r.

Zgromadzenie publiczne

W jaki sposób zorganizować zgromadzenie publiczne? Jakie warunki należy spełnić i komu przysługuje prawo do zgromadzenia? Gdzie załatwić formalności związane z manifestacją i jakie dokumenty należy złożyć? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziemy w niniejszym artykule.

Uwaga: artykuł który czytasz ma ponad 3 miesiące.

R E K L A M A

CO TO JEST ZGROMADZENIE PUBLICZNE?

Kwestie związane z organizacją zgromadzeń publicznych reguluje ustawa Prawo o zgromadzeniach. Zgodnie z tą ustawą zgromadzenie to „zgrupowanie co najmniej 15 osób, zwołane w celu wspólnych obrad lub w celu wspólnego wyrażenia stanowiska” (art. 1).

Zgromadzeniem publicznym jest natomiast takie zgromadzenie, które zorganizowane zostało na otwartej przestrzeni dostępnej dla nieokreślonych imiennie osób.

W rozumieniu ustawy nie jest zgromadzeniem zebranie się mniejszej liczby osób niż 15 (nawet jeśli ma to miejsce na otwartej przestrzeni) — zebranie takie nie wymaga przewidzianego w ustawie zawiadamiania odpowiednich organów.


Komu przysługuje prawo organizowania zgromadzeń?

Prawo organizowania zgromadzeń przysługuje osobom mającym pełną zdolność do czynności prawnych, osobom prawnym, innym organizacjom, a także grupom osób.

W przypadku gdy manifestację inicjuje jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej, musi ona wybrać jedną osobę, zwaną później „organizatorem”, która będzie występować w jej imieniu przy załatwianiu formalności dotyczących zgromadzenia.

Ograniczenie mówiące o konieczności posiadania pełnej zdolności do czynności prawnych dotyczy tylko organizatorów, nie uczestników. W związku z tym zgromadzeniem publicznym może być również manifestacja osób niepełnoletnich — pod warunkiem, że odbywa się w celu wspólnych obrad lub w celu wspólnego wyrażenia stanowiska.


Kto nie może brać udziału w zgromadzeniu?

W zgromadzeniu nie mogą uczestniczyć osoby posiadające przy sobie broń, materiały wybuchowe lub inne niebezpieczne narzędzia, a także osoby, których wygląd zewnętrzny uniemożliwia ich identyfikację.


Jakie kompetencje posiada przewodniczący zgromadzenia?

Zgodnie z art. 10 ww. ustawy zgromadzenie publiczne musi mieć przewodniczącego, który otwiera zgromadzenie, kieruje jego przebiegiem oraz je zamyka. Przewodniczącym jest zwykle organizator zgromadzenia, chyba że powierzy on swoje obowiązki innej osobie albo uczestnicy zgromadzenia za jego zgodą wybiorą innego przewodniczącego.

Przewodniczący odpowiada za zgodny z przepisami prawa przebieg zgromadzenia i podejmuje w tym celu przewidziane w ustawie środki.

Ma on prawo zażądać opuszczenia zgromadzenia przez osobę, która swoim zachowaniem narusza przepisy ustawy albo uniemożliwia lub usiłuje udaremnić zgromadzenie. W razie niepodporządkowania się żądaniu, przewodniczący może zwrócić się o pomoc do policji lub straży miejskiej.

Jeżeli uczestnicy zgromadzenia nie podporządkują się zarządzeniom przewodniczącego wydanym zgodnie z jego obowiązkami lub gdy przebieg zgromadzenia sprzeciwia się ustawie albo narusza przepisy ustaw karnych, przewodniczący rozwiązuje zgromadzenie.

Z chwilą rozwiązania lub zamknięcia zgromadzenia jego uczestnicy są obowiązani bez nieuzasadnionej zwłoki opuścić miejsce, w którym odbywało się zgromadzenie.


O CZYM TRZEBA PAMIĘTAĆ, GDY ORGANIZUJEMY ZGROMADZENIE PUBLICZNE?

Organizator zgromadzenia publicznego ma obowiązek zawiadomić wcześniej organ gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) właściwy ze względu na miejsce zgromadzenia.

Jeżeli zgromadzenie organizowane jest w pobliżu siedzib przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych, misji specjalnych i organizacji międzynarodowych korzystających z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych, organ gminy zawiadamia właściwego komendanta policji oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych.


W jakim terminie zawiadomić urząd gminy?

Zgodnie z art. 7 ust. 1. o planowanym zgromadzeniu publicznym organizator zawiadamia organ gminy:

  • nie później niż na 3 dni, lecz
  • najwcześniej 30 dni przed datą zgromadzenia.


Zawiadomienie można wysłać listem poleconym lub złożyć osobiście w urzędzie (warto wziąć kopię z datą wpływu pisma).

Jeśli zgromadzenie publiczne będzie powodowało utrudnienia w ruchu lub będzie wymagało korzystania z dróg w sposób szczególny, należy powiadomić odpowiednie organy i uzyskać stosowne zezwolenie. O organizowaniu zgromadzeń na drogach publicznych piszemy tutaj.


Wymagane dokumenty


Zawiadomienie o zamiarze zorganizowania zgromadzenia publicznego, które powinno zawierać:

  • imię, nazwisko, datę urodzenia, adres organizatora oraz nazwę i adres osoby prawnej lub innej organizacji, jeżeli w jej imieniu organizuje on zgromadzenie,
  • cel i program oraz język, w którym będą porozumiewać się uczestnicy zgromadzenia,
  • miejsce i datę, godzinę rozpoczęcia, planowany czas trwania, przewidywaną liczbę uczestników oraz projektowaną trasę przejścia, jeżeli przewiduje się zmianę miejsca w czasie trwania zgromadzenia,
  • określenie planowanych przez organizatora środków służących zapewnieniu pokojowego przebiegu zgromadzenia oraz środków, o których dostarczenie zwraca się do organu gminy.

(art. 7. ust. 2)

Wzór zawiadomienia można znaleźć na stronach internetowych swojego urzędu lub pobrać we właściwym wydziale w urzędzie.

Z przykładowym zawiadomieniem zapoznamy się tutaj: zawiadomienie (ze strony UM Wrocław).


Miejsce złożenia dokumentów

Zawiadomienie o zgromadzeniu publicznym składamy w urzędzie gminy (zwykle w wydziale spraw obywatelskich), zlokalizowanym na terenie, na którym odbędzie się manifestacja.


Opłaty

Brak.


Czas załatwienia sprawy

Po rozpatrzeniu wniosku organ gminy decyduje o dopuszczeniu lub zakazie organizacji zgromadzenia.

Z przepisów ustawy wynika, że jedynie w przypadku zakazu manifestacji organ ma obowiązek wydać decyzję, która powinna być doręczona organizatorowi w terminie 3 dni od dnia złożenia zawiadomienia, nie później jednak niż na 24 godziny przed planowanym rozpoczęciem zgromadzenia — milczenie organu można zatem uznać za zgodę.


Zakaz zgromadzenia


Organ gminy zakazuje zgromadzenia publicznego, jeżeli:

  • jego cel lub odbycie sprzeciwiają się ustawie — Prawo o zgromadzeniach lub naruszają przepisy ustaw karnych,
  • odbycie zgromadzenia może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach,
  • właściwy organ odmówił wydania zezwolenia lub cofnął wydane zezwolenie na odbycie zgromadzenia będącego imprezą na drodze publicznej,
  • organizator zgromadzenia publicznego będącego imprezą na drodze publicznej nie dołączył do zawiadomienia zezwolenia na przeprowadzenie tej imprezy (więcej na temat zgromadzeń na drogach publicznych tutaj).


Organ administracji, zamierzając zakazać zgromadzenia publicznego, musi bardzo wnikliwie rozważyć wszystkie okoliczności sprawy, aby sprawdzić, czy istotnie występują przesłanki wydania zakazu.


Tryb odwoławczy


Od decyzji zakazującej odbycia zgromadzenia przysługuje organizatorowi odwołanie do wojewody. Pismo z odwołaniem wnosi się do wojewody za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (osobiście lub listem poleconym).

Odwołanie wnosi się w terminie 3 dni od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie nie podlega opłacie skarbowej.

Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. Do momentu rozpatrzenia odwołania przez wojewodę, zakaz zgromadzenia nadal obowiązuje.

Rozpatrzenie odwołania następuje jednak w bardzo krótkim czasie — decyzję wojewody o tym, czy podtrzymuje on, czy uchyla zakaz manifestacji doręcza się organizatorowi w terminie 3 dni od dnia, w którym złożył on odwołanie osobiście w urzędzie, ewentualnie od dnia, w którym odwołanie wysłane pocztą do tego urzędu dotarło.

W przypadku podtrzymania zakazu przez wojewodę, organizator może jego decyzję zaskarżyć do sądu administracyjnego. Skargę należy wnieść w terminie 3 dni od otrzymania decyzji wojewody do sądu, który wyznacza rozprawę nie później niż w terminie 7 dni od dnia wniesienia skargi (art. 13).


Uprawnienia organu gminy


Organ gminy może delegować na zgromadzenie swoich przedstawicieli, którzy mają obowiązek, przybywając na manifestację, okazać swoje upoważnienia przewodniczącemu zgromadzenia.

Przedstawiciel gminy ma prawo rozwiązać zgromadzenie, gdy:

  • zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach,
  • narusza przepisy ustawy albo przepisy ustaw karnych,
  • będąc imprezą na drodze publicznej, zostaje przerwane przez organ kontroli ruchu,
  • wygląd zewnętrzny uczestników zgromadzenia uniemożliwia ich identyfikację,
  • przewodniczący, uprzedzony o konieczności rozwiązania zgromadzenia, nie chce tego uczynić.


Rozwiązanie zgromadzenia następuje przez wydanie decyzji ustnej, poprzedzonej trzykrotnym ostrzeżeniem uczestników zgromadzenia o możliwości jego rozwiązania, a następnie ogłoszonej przewodniczącemu w obecności zgromadzonych. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu. Równocześnie organ gminy ma obowiązek doręczyć ją organizatorowi na piśmie w terminie 24 godzin od jej podjęcia.

Zarówno organizatorowi, jak i uczestnikom zgromadzenia przysługuje prawo odwołania się od decyzji w sprawie rozwiązania zgromadzenia w terminie 3 dni od dnia tego zdarzenia.

W tym wypadku obowiązują skrócone terminy rozpatrzenia odwołania i ewentualnej późniejszej skargi do sądu administracyjnego.

Na wniosek organizatora organ gminy w miarę potrzeby i możliwości zapewnia ochronę policyjną służącą bezpiecznemu przebiegowi zgromadzenia.


Sankcje karne

Zgodnie z art. 52 ust. 1 Kodeksu wykroczeń ten, kto:

  • zwołuje zgromadzenie bez wymaganego zawiadomienia,
  • przewodniczy takiemu zgromadzeniu lub zgromadzeniu zakazanemu,
  • przewodniczy zgromadzeniu po rozwiązaniu go przez przewodniczącego lub przedstawiciela organu gminy,

podlega karze aresztu do 14 dni, karze ograniczenia wolności do 2 miesięcy albo karze grzywny.

Wymienione sankcje karne dotyczą również osób, które:

  • przeszkadzają lub usiłują przeszkodzić w organizowaniu lub w przebiegu niezakazanego zgromadzenia,
  • bezprawnie zajmują lub wzbraniają się opuścić miejsce, którym inna osoba lub organizacja prawnie rozporządza jako zwołujący lub przewodniczący zgromadzenia,
  • biorą udział w zgromadzeniu, posiadając przy sobie broń, materiały wybuchowe lub inne niebezpieczne narzędzia.


Za wszelkie szkody wyrządzone przez uczestnika zgromadzenia podczas jego przebiegu lub bezpośrednio po jego rozwiązaniu, organizator zgromadzenia odpowiada solidarnie ze sprawcą szkody.


PODSTAWA PRAWNA


1) Ustawa z dnia 5 lipca 1990 r. — Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. z 1990 r. Nr 51, poz. 297 z późn. zm.);
2) Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. — Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 z późn. zm.)


Magdalena Stec




Copyright © TaxNet Sp. z o.o. w Tychach