Ustawa eliminuje z prawa krajowego przepisy powtarzające unormowania zawarte w rozporządzeniach Unii Europejskiej oraz uwzględnia zmiany wprowadzone w tych rozporządzeniach od 2003 roku. Akt ten normuje tylko kwestie pozostawione do rozstrzygnięcia krajom członkowskim UE oraz nieuregulowane w rozporządzeniach .

Do ustawy włączono przepisy o dopłatach do uprawy roślin wykorzystywanych na cele energetyczne. Skorygowano samą procedurę przyznawania dopłat. Wprowadzone korekty, dotyczące procedury przyznawania dopłat mają na celu usprawnienie samej procedury. W sytuacjach spornych, na rolnikach ubiegających się o dopłaty spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzą skutki dla siebie. Zobowiązani będą oni do przedstawienia dowodów i wyjaśnień co do okoliczności sprawy, zgodnie z prawdą.

Polskimi instytucjami odpowiedzialnymi za przekazywanie środków finansowych z Unii Europejskiej są: minister rolnictwa, który pełni funkcję zarządzającą oraz Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która jest agencją płatniczą. Zmianie ulega termin rozpatrywania odwołań od decyzji w sprawie płatności - w miejsce dotychczasowego terminu 1 miesiąca, przepisy wprowadziły termin 2 miesięcy.

W 2007 r. na jednym formularzu wniosku o przyznanie płatności rolnicy mogą się ubiegać o przyznanie:

a) płatności do gruntów rolnych, w skład których wchodzą;

• jednolita płatność obszarowa,
• płatności uzupełniające do powierzchni upraw podstawowych,
• płatności uzupełniające do powierzchni uprawy chmielu,
• płatności uzupełniające do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce),
• płatności do roślin energetycznych,

b) płatności cukrowej,
c) pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Ważniejsze pojęcia i definicje wprowadzone do wniosku w 2007 r.

• rolnik – osoba fizyczna lub prawna, bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty oraz które prowadzą działalność rolniczą;
• działka rolna - zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
• gospodarstwo rolne - to wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1ha;
• posiadacz gospodarstwa rolnego – to właściciel, dzierżawca, użytkownik, zarządca lub osoba mająca inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.

Terminy składania wniosków

Wnioski o przyznanie płatności rolnicy będą mogli składać tylko od 15 marca do 15 maja. Wnioski można składać jeszcze po tym terminie, przez 25 dni kalendarzowych (do 9 czerwca 2007 r.) z tym, że należna kwota płatności zostanie pomniejszona o 1 proc. za każdy dzień roboczy opóźnienia. Zmiany do wniosku można składać do dnia 31 maja 2007 roku.

Nowy formularz wniosku znacznie różni się od tych, jakie obowiązywały w poprzednich latach. Każdy przed przystąpieniem do jego wypełnienia powinien zapoznać się z kodami i zaleceniami zawartymi w „Instrukcji wypełnienia wniosku”.

We wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 r. rolnik zobowiązany jest, w odróżnieniu od wniosku z 2006 r. do zadeklarowania:

• powierzchni gruntów rolnych nie zgłoszonych do żadnych programów pomocowych,
• powierzchni gruntów rolnych zalesionych w ramach działania - zalesianie gruntów rolnych, objętego Planem Rozwoju obszarów wiejskich oraz zgodnie z planem zalesienia, ale które nie zostały jeszcze przekwalifikowane na grunty leśne.

We wniosku rolnik musi wykazać wszystkie działki ewidencyjne będące w jego posiadaniu, na których znajdują się grunty rolne.

Rolnicy, którzy ubiegali się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w 2006 r.,otrzymają z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa częściowo wypełniony formularz wniosku (tzw. wniosek personalizowany) wraz z materiałem graficznym oraz instrukcjami ich wypełnienia.

Rolnicy, którzy po raz pierwszy zamierzają ubiegać się o przyznanie płatności do gruntów rolnych mogą otrzymać formularze wniosków w biurach powiatowych i oddziałach regionalnych ARiMR. Formularze te można również pobrać na stronie internetowej www.arimr.gov.pl 

Dopłaty do roślin energetycznych

Pomoc ta przysługuje rolnikom, którzy uprawiają rośliny energetyczne oraz zawrą umowy na dostawę uzyskanych w ten sposób surowców energetycznych, bądź zbierają, wykorzystują lub przetwarzają rośliny energetyczne na cele energetyczne w gospodarstwie.

Katalog roślin energetycznych jest całkiem spory. Oto rośliny uwzględniane przy przyznawaniu płatności:

1. Rośliny uprawiane na gruntach rolnych, będące przedmiotem umowy dostarczenia roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne:

• rośliny jednoroczne (np. żyto, kukurydza, rzepak, rzepik, len włóknisty),
• buraki cukrowe - pod warunkiem, że każdy produkt pośredni jest wykorzystywany do wytworzenia produktów energetycznych oraz, że każdy współprodukt lub produkt uboczny zawierający cukier jest wykorzystywany zgodnie z Rozporządzeniem Rady (WE) nr 318/2006,
• soja – pod warunkiem, że każdy produkt pośredni, oprócz mąki sojowej i śruty sojowej, jest wykorzystywany do wytworzenia produktów energetycznych,
• rośliny wieloletnie, w tym krzewy (np. róża bezkolcowa, topinambur, mozga trzcinowata),
• zagajniki drzew leśnych o krótkim okresie rotacji (np. wierzba energetyczna, topola, robinia akacjowa).

2. Rośliny uprawiane na gruntach rolnych, wykorzystywane jako paliwo do ogrzewania gospodarstw lub w celu wytworzenia energii bądź biopaliwa w gospodarstwie:

• zagajniki drzew leśnych o krótkim okresie rotacji (np. wierzba energetyczna, topola, robienia akacjowa),
• zboża,
• nasiona roślin oleistych – nasiona soi łamane nieprzeznaczone do siewu, rzepak, rzepik o niskiej zawartości kwasu erukowego, nasiona słonecznika (łamane, wyłuskane, w łusce), nasiona słonecznika nieprzeznaczone do siewu.

3. Jednoroczne i wieloletnie rośliny przetwarzane w gospodarstwie na biogaz.

Nowa płatność zwierzęca

Płatność zwierzęca przysługuje do trwałych użytków zielonych, na których prowadzona jest uprawa roślin przeznaczonych na paszę. Płatności te przysługują rolnikom, którzy w okresie od 1 kwietnia 2005 roku do 31 marca 2006 r. byli posiadaczami bydła lub owiec, albo kóz lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. Rolnik ponadto musiał we wniosku o przyznanie płatności zadeklarować trwałe użytki zielone, które zostały zakwalifikowane do płatności.

Stawka nowego wsparcia wyniesie ok. 100 euro/ha.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. nr 35 poz.217).

W artykule wykorzystano materiały informacyjne Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji i Rolnictwa.

Maria Baron