Według Konfederacji, zakwestionowane przepisy powodują, że prawo wyboru i odwoływania reprezentantów pracowników uzależnione jest od ich przynależności do organizacji związkowej, co pośrednio stanowi przejaw przymusu członkostwa. Tymczasem nie ma przesłanek prawnych do ograniczania stosowania zasady swobody przynależności do związków zawodowych.

W obecnych warunkach możliwa jest sytuacja, w której do pracownika nie będącego związkowcem w ogóle nie dotrą informacje od pracodawcy. Mogą one trafić jedynie do zarządu organizacji związkowych i ich członków. Biorąc zaś pod uwagę niewielki stopień uzwiązkowienia w Polsce, przekaz informacji, a co za tym idzie także dialog między pracodawcą i całą załogą, staje się nierealny — podkreśla Konfederacja.

Zdaniem Henryka Michałowicza, eksperta KPP, po wyroku TK ustawodawca powinien rozważyć, czy rady wybrane według dotychczasowych, niekonstytucyjnych zasad mają funkcjonować do końca swoich kadencji. Zdaniem KPP, byłoby to dobrym rozwiązaniem ze względu na interesy pracowników oraz dobro rozpoczętego w firmach dialogu między pracodawcami a obecnymi radami. Szczególnie istotne jest też to, aby ustawodawca w ciągu 12 miesięcy – bo o ten czas TK odroczył utratę mocy przez zaskarżone prawo – zdążył zmienić niekonstytucyjne przepisy.
 
Wyrok TK będzie również skutkował koniecznością zmiany innych ustaw, ustanawiających zasady wyboru przedstawicieli pracowników według reguł niezgodnych z konstytucją. Chodzi o przepisy ustaw o europejskich radach zakładowych, o europejskich zgrupowaniu interesów gospodarczych i spółce europejskiej oraz o spółdzielni europejskiej.

W związku z jednoznacznym sformułowaniem przez TK zasady negatywnej wolności związkowej, powstaje też pytanie o zgodność z konstytucją niektórych przepisów kodeksu pracy, dotyczących konsultacji ze związkami zawodowymi w wypadku rozwiązywania umów o pracę. Zgodnie z ich aktualną treścią, z prawa do ochrony korzystają tylko członkowie związku zawodowego lub tacy, na ochronę których wyraziła zgodę organizacja związkowa. Pozostali są jej pozbawieni.

T.Sz., KPP