Jedno z unijnych rozporządzeń (nr 73/2009) nie przewiduje możliwości wsparcia upraw roślin energetycznych, w związku z tym uchylono przepisy regulujące ubieganie się o płatności do tych roślin. Jednocześnie utrzymano w mocy dotychczasowe przepisy regulujące sprawy związane z przetwarzaniem roślin na cele energetyczne w zakresie wykraczającym poza przyznawanie płatności do upraw. Zniesiono także pomoc de minimis dla rzepaku.

Zgodnie z prawem UE, nowe państwa członkowskie stosujące system jednolitej płatności obszarowej mogą wykorzystać do 10 proc. środków finansowych, pochodzących z tych płatności, na wsparcie specjalne. W związku z tym do projektu ustawy wprowadzono zapis, na podstawie którego rolnicy utrzymujący krowy i owce oraz rolnicy uprawiający rośliny strączkowe i motylkowate drobnonasienne otrzymają dofinansowanie specjalne. Płatności te będą realizowane w formie rocznej wypłaty do hektara upraw. Natomiast wysokość płatności do krów i owiec będzie związana z liczbą tych zwierząt utrzymywanych przez producenta. Dofinansowanie ma otrzymywać rolnik, który posiada nie więcej niż 10 krów i 10 owiec.

Wprowadzenie nowej formy pomocy ma zapobiec ograniczeniu produkcji przez gospodarstwa rolne i zachować obecne miejsca pracy i źródła utrzymania. Wsparcie zostanie skierowane do gospodarstw doświadczających trudności w zawiązku ze szczególnymi uwarunkowaniami ekonomicznymi i środowiskowymi. Przewiduje się, że pomoc dotycząca krów i owiec będzie przeznaczona dla rejonów typowo rolniczych o największym rozdrobnieniu gospodarstw oraz z największym odsetkiem gospodarstw o wielkości ekonomicznej poniżej określonego poziomu.

Projekt przewiduje również całkowitą rezygnację z uzależniania płatności od produkcji w tzw. sektorze I (grupa upraw podstawowych), które powoduje zniesienie obowiązku uprawy wybranych gatunków roślin. Do tej pory program wsparcia w tym sektorze powiązany był z produkcją. Pomoc była przyznawana tylko wówczas, gdy na kwalifikującej się powierzchni prowadzono konkretne uprawy.

Począwszy od 2010 r. całość dopłat zostanie oddzielona od produkcji. Minister rolnictwa w rozporządzeniu określi szczegółowe warunki, jakie powinny spełniać grunty nieuprawiane. Rozwiązanie to przyczyni się do poprawy warunków gospodarowania zarówno producentów w sektorach objętych wsparciem w sektorze I, tj. przede wszystkim zboża, jak również rolników prowadzących uprawy objęte jedynie jednolitą płatnością obszarową - chodzi o korzystniejsze wsparcie w przypadku zaniechania uprawy.

T.Sz., CIR