Zgodnie z prawem antymonopolowym zakazane są porozumienia, których celem bądź skutkiem jest wyeliminowanie lub ograniczenie konkurencji, m.in. poprzez wspólne ustalanie cen towarów i usług. Takie praktyki należą do najgroźniejszych naruszeń konkurencji. Ich skutki są odczuwalne m.in. przez konsumentów, którzy zmuszeni są płacić wyższe ceny niż w przypadku niezakłóconej rywalizacji rynkowej przedsiębiorców. Są one również niezwykle trudne do wykrycia, ze względu na ich niejawny charakter.

Jedna z ostatnich decyzji UOKiK dotyczy zmowy pomiędzy pośrednikami w obrocie nieruchomościami z Elbląga. Przedsiębiorcy utworzyli w 1999 roku Elbląską Korporację Nieruchomości. Wówczas zrzeszeni w niej pośrednicy wspólnie ustalili minimalne stawki prowizji za świadczone usługi. Stawki mieli obowiązek stosować wszyscy członkowie korporacji. Za udział w porozumieniu ograniczającym konkurencję prezes UOKiK nałożyła na ośmiu uczestników zmowy karę finansową w łącznej wysokości ponad 27 tys. zł. W trakcie postępowania zakwestionowana praktyka została zmieniona.

Do uznania porozumienia za niedozwolone wystarczy fakt jego zawarcia i nie musi być ono stosowane w praktyce. Przekonał się o tym dystrybutor urządzeń projekcyjnych (projektorów, ekranów, monitorów, tablic interaktywnych oraz rzutników) Vidis oraz jego pięciu partnerów handlowych. W umowach dystrybucyjnych spółka ustalała sugerowane ceny detaliczne na oferowane przez nią produkty. Stawki stosowane przez odbiorców mogły być jedynie o 10 proc. niższe od ustalonych, w przeciwnym razie umowa partnerska mogła zostać wypowiedziana. Choć dystrybutorzy w obrocie z odbiorcami stosowali ceny inne od sugerowanych, a spółka Vidis nie wyciągała wobec nich konsekwencji, prezes Urzędu ukarała inicjatora porozumienia kwotą 23 tys. zł. Pozostali uczestnicy zmowy będą musieli zapłacić łącznie prawie 15 tys. zł.

Ustalanie sztywnych cen sprzedaży odzieży i obuwia dziecięcego pomiędzy Intermax z Poznania i siedmioma dystrybutorami spółki – to kolejna zmowa odkryta przez UOKiK. Urząd ustalił, że zgodnie z zawieranymi umowami o współpracy każdy z dystrybutorów musiał sprzedawać produkty z danego sezonu (wiosenno-letniego od stycznia do czerwca oraz jesienno-zimowego od lipca do grudnia) po cenach sugerowanych przez Intermax. Dopiero po zakończeniu sezonu każdy z nich mógł ustalić cenę na dowolnym poziomie. Na inicjatora porozumienia prezes UOKiK nałożyła karę w wysokości 46 tys. zł, pozostali uczestnicy zmowy muszą zapłacić dużo niższe kary.

Ponadto UOKiK prowadzi obecnie 19 postępowań dotyczących zmów. O niedozwolone działania podejrzani są m.in. przedsiębiorcy działający na rynku sprzedaży odzieży i sprzętu turystycznego. Maksymalna sankcja finansowa za udział w porozumieniu ograniczającym konkurencję wynosi 10 proc. przychodu przedsiębiorcy osiągniętego w roku poprzedzającym wydanie decyzji.

T.Sz., UOKiK